Zaboy
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 2-b. — ziyouz.com
Zaboy (rus.) — foydali qazilma boyliklari va qoplovçi jinslar qazib olinadigan iş joyi; kon inşootlari (şurf, ştolnya va burgi kovagi)ning eng pastki yuzasi, mas, burği kovagining tubi. Kon işlari natijasida 3. suri-lişi mumkin. Işlar olib borilayotgan 3. işlab turgan va, aksinça, işlar töxtatilgan 3. işlamayotgan 3. deyiladi. Şaxta va konlarda 3. gorizontal (yotiq), vertikal (tik) va qiya, oçiq konlarda 3. yonlama va frontal (old tarafda) böladi. Z.ning maydoni foydalaniş maqsadiga qarab 5 sm2 dan bir neça 100 m2 gaça boradi. Z.dagi işlar tayyorlaş va tozalaş işlariga bölinadi. Tayyorl aş işlarida hamma kon inşootlari foydali qazilmalarni qazib oliş uçun ma'lum tizim asosida tayyorlanadi. Tayyorlaş işlari foydali kazilmalarning joylaşiş qonuniyatlari, qalinligi va b. fizik xossalarini aniqlaşga yordam beradi. Foydali qazilmalarni qazib oliş uçun ötka-ziladigan barça işlar yigindisi tozalaş işlariga kiradi; 2) quduklar burgilaşda burgilaş asboblari b-n kovlab borişda quduqning öyiladigan yon sirti.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗАБОЙ (рус.) — фойдали қазилма бойликлари ва қопловчи жинслар қазиб олинадиган иш жойи; кон иншоотлари (шурф, штольня ва бурги коваги)нинг энг пастки юзаси, мас, бурғи ковагининг туби. Кон ишлари натижасида 3. сури-лиши мумкин. Ишлар олиб борилаётган 3. ишлаб турган ва, аксинча, ишлар тўхтатилган 3. ишламаётган 3. дейилади. Шахта ва конларда 3. горизонтал (ётиқ), вертикал (тик) ва қия, очиқ конларда 3. ёнлама ва фронтал (олд тарафда) бўлади. З.нинг майдони фойдаланиш мақсадига қараб 5 см2 дан бир неча 100 м2 гача боради. З.даги ишлар тайёрлаш ва тозалаш ишларига бўлинади. Тайёрл аш ишларида ҳамма кон иншоотлари фойдали қазилмаларни қазиб олиш учун маълум тизим асосида тайёрланади. Тайёрлаш ишлари фойдали казилмаларнинг жойлашиш қонуниятлари, қалинлиги ва б. физик хоссаларини аниқлашга ёрдам беради. Фойдали қазилмаларни қазиб олиш учун ўтка-зиладиган барча ишлар йигиндиси тозалаш ишларига киради; 2) қудуклар бургилашда бургилаш асбоблари б-н ковлаб боришда қудуқнинг ўйиладиган ён сирти.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.