Zafarobod tumani

Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 71-b. — ziyouz.com

Zafarobod tumani - Jizzax viloyatitsat tuman. 1973 y. 12 apr.da taşkil etilgan. Jan.da Jizzax tumani, şim.ğarbda Arnasoy va Döstlik tumanlari, şim.da Foriş tumani, şarkda Paxtakor tumani b-n çegaradoş. Mayd. 0,47 ming km2. Aholisi 40,3 ming kişi (2000). 3. t.da 1 şaharça (Zafarobod), 7 qişloq fuqarolari yiğini (Birlik, Yorqin, Lolazor, Timiryazev, Uçqahramon, Çimqörğon, Hulkar) bor. Markazi — Zafarobod şaharçasi.

Tabiati. 3. t. hududi Mirzaçöl daştining ğarbida joylaşgan. Relyefi, asosan, tekislik bölib, lyossimon qumoq va qumloqlardan iborat, bir qismi Nurota toglarining şimşarqiy etaklariga tutaş. Iklimi kontinental. Iyulning örtaça trasi 26—28°, yanv.niki — 8,5°. Yiliga 250—280 mm yoğin tuşadi. Vegetatsiya davri 200—210 kun. Yer osti suvlari yuza, şör va şörtob. Yerlari Jan. Mirzaçöl kanalidan suğoriladi. Oqova şör suvlarni çiqarib yuboriş uçun ariq va zovurlar qazilgan. Yovvoyi ösimliklar. Aholisi asosan, özbeklar, şuningdek, tojik, qozoq, rus, tatar, qirğiz va b. millat vakillari ham yaşaydi. 1 km2 ga 85 kişi töğri keladi.

Xöjaligi. Tumanda 5 ta sanoat korxonasi: paxta tozalaş zdi, non yopiş sexi, bosmaxona, «Bunyod» i. ç. korxonasi, «Uluğbek» xususiy i. ç. birlaşmasi bor. Q. x.da 17 şirkat xöjaligi va I ijara şirkat jamoasi mavjud. Mevasabzavot quritiş, gilampoyondoz sexlari, makaron sexi, tegirmon, moyjuvoz, biçiştikiş sexlari işlab turibdi. Xöjaliklarda 11,5 ming qoramol, 37,2 ming qöyeçki boqiladi.

Asosan, göşt, sut, mevasabzavot, poliz ekinlari, ğalla yetiştiriladi. 3. t.da dehqon fermer xöjaliklari, xususiy va kiçik korxonalar, tijorat dökonlari faoliyat körsatmoqda. 70 dan ortiq umumiy ta'lim maktabida 28600 öquvçi ta'lim olmoqsa. Litsey va gimnaziya mavjud. 34 kutubxona, 385 örinli 3 kasalxona, 8 davolaş ambulatoriyasi, 6 qişloq vraçlik şoxobçasi, 5 dorixona, 94 maişiy xizmat körsatiş şoxobçasi xizmat körsatmoqda. Tuman hududidan Buyuk ipak yöli deb atalgan qad. karvon yöli ötgan. Ustruşona, Zomin, Pişoğar kabi tarixiy joylar, köhna qal'alar qoldiqlari, qad. qabristonlar saklangan. Tumanda Daştobod t. y. stansiyasi bor. Zomin — Toşkent, Zomin — Jizzax, Zomin — Guliston kabi yönalişlarda avtobus qatnaydi. Tumanda «Şarq tonggi» gaz. naşr etiladi (adadi 2000).

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ЗАФАРОБОД ТУМАНИ - Жиззах вилоятицат туман. 1973 й. 12 апр.да ташкил этилган. Жан.да Жиззах тумани, шим.ғарбда Арнасой ва Дўстлик туманлари, шим.да Фориш тумани, шаркда Пахтакор тумани б-н чегарадош. Майд. 0,47 минг км2. Аҳолиси 40,3 минг киши (2000). 3. т.да 1 шаҳарча (Зафаробод), 7 қишлоқ фуқаролари йиғини (Бирлик, Ёрқин, Лолазор, Тимирязев, Учқаҳрамон, Чимқўрғон, Ҳулкар) бор. Маркази — Зафаробод шаҳарчаси.

Табиати. 3. т. ҳудуди Мирзачўл даштининг ғарбида жойлашган. Рельефи, асосан, текислик бўлиб, лёссимон қумоқ ва қумлоқлардан иборат, бир қисми Нурота тогларининг шимшарқий этакларига туташ. Иклими континентал. Июлнинг ўртача траси 26—28°, янв.ники — 8,5°. Йилига 250—280 мм ёғин тушади. Вегетация даври 200—210 кун. Ер ости сувлари юза, шўр ва шўртоб. Ерлари Жан. Мирзачўл каналидан суғорилади. Оқова шўр сувларни чиқариб юбориш учун ариқ ва зовурлар қазилган. Ёввойи ўсимликлар. Аҳолиси асосан, ўзбеклар, шунингдек, тожик, қозоқ, рус, татар, қирғиз ва б. миллат вакиллари ҳам яшайди. 1 км2 га 85 киши тўғри келади.

Хўжалиги. Туманда 5 та саноат корхонаси: пахта тозалаш зди, нон ёпиш цехи, босмахона, «Бунёд» и. ч. корхонаси, «Улуғбек» хусусий и. ч. бирлашмаси бор. Қ. х.да 17 ширкат хўжалиги ва I ижара ширкат жамоаси мавжуд. Мевасабзавот қуритиш, гилампоёндоз цехлари, макарон цехи, тегирмон, мойжувоз, бичиштикиш цехлари ишлаб турибди. Хўжаликларда 11,5 минг қорамол, 37,2 минг қўйэчки боқилади.

Асосан, гўшт, сут, мевасабзавот, полиз экинлари, ғалла етиштирилади. 3. т.да деҳқон фермер хўжаликлари, хусусий ва кичик корхоналар, тижорат дўконлари фаолият кўрсатмоқда. 70 дан ортиқ умумий таълим мактабида 28600 ўқувчи таълим олмоқца. Лицей ва гимназия мавжуд. 34 кутубхона, 385 ўринли 3 касалхона, 8 даволаш амбулаторияси, 6 қишлоқ врачлик шохобчаси, 5 дорихона, 94 маиший хизмат кўрсатиш шохобчаси хизмат кўрсатмоқда. Туман ҳудудидан Буюк ипак йўли деб аталган қад. карвон йўли ўтган. Уструшона, Зомин, Пишоғар каби тарихий жойлар, кўҳна қалъалар қолдиқлари, қад. қабристонлар сакланган. Туманда Даштобод т. й. станцияси бор. Зомин — Тошкент, Зомин — Жиззах, Зомин — Гулистон каби йўналишларда автобус қатнайди. Туманда «Шарқ тонгги» газ. нашр этилади (адади 2000).

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.