Zakot
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 10-b. — ziyouz.com
Zakot (arab. — tozalaniş, sadaqa beriş) — molmulk va daromaddan beriladigan sadaqa, xayrehson. Islomning 5 asosiy talablaridan biri. Şariatta muvofiq, muayyan boylikka ega bölgan katta yoşdagi musulmon 3. beradi. 3. beruvçi kişining mablaği özi va qaramoğidagilarning zaruriy extiyojlaridan ortiqça bölişi lozim. Bu mablağga kişining jamğarmasi, dökonda sotiladigan narsalari, sotaman deb olib qöygan narsalari, birovga bergan qarzi kiradi. Qur'oni karimning ayrim suralarida 3. namoz b-n yonmayon zikr etilgan. U yilda bir marta berilişi şart bölgan xayrehson (sadaqa) qatoriga kiradi va ayni vaqtda ibodat hisoblanadi. 3. miqdori mablağlarning 1/40 uluşi (2,5%)ga teng. Z.ni zakot berolmaydigan musulmonlar olişga xakli. 3. avval qarindoşlar orasidagi muxtojlarga, bunday qarindoşlar bölmasa, kambagal, qarzdor, musofirlarga beriladi. Dehqonlar va çorvadorlardan olinadigan 3. miqdori bir oz boşqaçaroq belgilangan. Z.ning asl hikmati faqir va muhtojlarning hojatini çiqarmoqdir.
Ad.: Imom alBuxoriy, Hadis, 1j. T., 1991; Marğinoniy Burhoniddin, Hidoya, 1j., T., 2000.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗАКОТ (араб. — тозаланиш, садақа бериш) — молмулк ва даромаддан бериладиган садақа, хайрэҳсон. Исломнинг 5 асосий талабларидан бири. Шариатта мувофиқ, муайян бойликка эга бўлган катта ёшдаги мусулмон 3. беради. 3. берувчи кишининг маблағи ўзи ва қарамоғидагиларнинг зарурий эхтиёжларидан ортиқча бўлиши лозим. Бу маблағга кишининг жамғармаси, дўконда сотиладиган нарсалари, сотаман деб олиб қўйган нарсалари, бировга берган қарзи киради. Қуръони каримнинг айрим сураларида 3. намоз б-н ёнмаён зикр этилган. У йилда бир марта берилиши шарт бўлган хайрэҳсон (садақа) қаторига киради ва айни вақтда ибодат ҳисобланади. 3. миқдори маблағларнинг 1/40 улуши (2,5%)га тенг. З.ни закот беролмайдиган мусулмонлар олишга хакли. 3. аввал қариндошлар орасидаги мухтожларга, бундай қариндошлар бўлмаса, камбагал, қарздор, мусофирларга берилади. Деҳқонлар ва чорвадорлардан олинадиган 3. миқдори бир оз бошқачароқ белгиланган. З.нинг асл ҳикмати фақир ва муҳтожларнинг ҳожатини чиқармоқдир.
Ад.: Имом алБухорий, Ҳадис, 1ж. Т., 1991; Марғиноний Бурҳониддин, Ҳидоя, 1ж., Т., 2000.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.