Zanjabildoşlar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 30-b. — ziyouz.com
Zanjabildoşlar Z A N J A B I L D O Ş L A R (Zingiberaceae) — bir pallalilar sinfiga mansub yöğon ildizpoyali yoki tugunak ildizli köp yillik ötlar oilasi. Poyasi juda qisqa yoki bölmaydi, novdasining rivojlangan qismi soxta poya vazifasini ötaydi. Barglari yirik, naştarsimon, oçiq qinli, tilçali, ikki qator joylaşgan. Töpguli boşoqsimon yoki rövaksimon. Gullari zigomorf, qöş gulqörğonli, ikki jinsli, ba'zan ayrim jinsli va ikki uyli. Kosaça va tojbarglari uçtadan. Çangçisi bitta, qolganlari reduksiyalangan. Tugunçasi ostki, bir yoki uç uyali, töğri uruğkurtakli. Mevasi köpinça uç pallaga ajraladigan kösakça yoki rezavormeva. 1300 turni öz içiga olgan 45 turkumi bor. Asosan, tropik va subtropiklarda tarqalgan. Jan. va Şarqiy Osiyoda ham uçraydi. 3. yer osti tanasining hamma qismida efir moyi bor. Zanjabil, kardamon, kalgan va b. turlaridan ziravor olinadi, oşlovçi va böyoq moddalar tayyorlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
З А Н Ж А Б И Л Д О Ш Л А Р (Zingiberaceae) — бир паллалилар синфига мансуб йўғон илдизпояли ёки тугунак илдизли кўп йиллик ўтлар оиласи. Пояси жуда қисқа ёки бўлмайди, новдасининг ривожланган қисми сохта поя вазифасини ўтайди. Барглари йирик, наштарсимон, очиқ қинли, тилчали, икки қатор жойлашган. Тўпгули бошоқсимон ёки рўваксимон. Гуллари зигоморф, қўш гулқўрғонли, икки жинсли, баъзан айрим жинсли ва икки уйли. Косача ва тожбарглари учтадан. Чангчиси битта, қолганлари редукцияланган. Тугунчаси остки, бир ёки уч уяли, тўғри уруғкуртакли. Меваси кўпинча уч паллага ажраладиган кўсакча ёки резавормева. 1300 турни ўз ичига олган 45 туркуми бор. Асосан, тропик ва субтропикларда тарқалган. Жан. ва Шарқий Осиёда ҳам учрайди. 3. ер ости танасининг ҳамма қисмида эфир мойи бор. Занжабил, кардамон, калган ва б. турларидан зиравор олинади, ошловчи ва бўёқ моддалар тайёрланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.