Zanjirli uzatma
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 32–33-b. — ziyouz.com
Zanjirli uzatma - bir valdan ikkinçi valga aylanma harakat uzatuvçi zanjirli mexanizm. Ikkala valga bikr örnatilgan tişli ğildiraklar (yulduzlar)ga kiydirilgan berk («uzluksiz») zanjir halqadan iborat. Zanjirning tuzilişi, yulduzçalar soni, yetakçi yulduzçaning aylaniş yönalişi, yetakçi valning aylaniş çastotasi (aylanişlar soni)ga, moylanişi va b.ga köra turli xillarga bölinadi. Zanjirli uzatma. Tişli ğiddiraklar zanjir halqa b-n tekis işlaşi uçun ğildirak tişlari zanjirning tuzilişi (tipi)ga qarab yasaladi. 3. u.lar bir tekis va şovqinsiz işlaydi. Vtulkali va vtulkarolikli zanjirlar paydo bölişi b-n 3. u.lar katta quvvat 700 Mn (70000 kgkuç)ni katta (35 m/s gaça) aylaniş tezliklarida uzata oladigan böldi. Turli maşinalar, mexanizmlar, mototsikl va velosipedlarda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗАНЖИРЛИ УЗАТМА - бир валдан иккинчи валга айланма ҳаракат узатувчи занжирли механизм. Иккала валга бикр ўрнатилган тишли ғилдираклар (юлдузлар)га кийдирилган берк («узлуксиз») занжир ҳалқадан иборат. Занжирнинг тузилиши, юлдузчалар сони, етакчи юлдузчанинг айланиш йўналиши, етакчи валнинг айланиш частотаси (айланишлар сони)га, мойланиши ва б.га кўра турли хилларга бўлинади. Занжирли узатма. Тишли ғиддираклар занжир ҳалқа б-н текис ишлаши учун ғилдирак тишлари занжирнинг тузилиши (типи)га қараб ясалади. 3. у.лар бир текис ва шовқинсиз ишлайди. Втулкали ва втулкароликли занжирлар пайдо бўлиши б-н 3. у.лар катта қувват 700 Мн (70000 кгкуч)ни катта (35 м/с гача) айланиш тезликларида узата оладиган бўлди. Турли машиналар, механизмлар, мотоцикл ва велосипедларда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.