«Zarafşon-Nyumont»
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 46-b. — ziyouz.com
«Zarafşon-Nyumont» - oltin qazib oliş böyiça Özbekiston— Amerika qöşma korxonasi. Navoiy viloyatining Muruntov şaharçasida joylaşgan (Toşkent ş.da vakolatxonasi bor). Korxona muassislari: Özbekiston tomonidan Özbekiston Respublikasi Geologiya va mineral resurslar davlat qömitasi, Navoiy konmetallurgiya kombinata (ustav fondining 25% dan), xorijiy iştirokçi «Nyumont-Özbekiston LTD» (ustav fondining 50%).
Qöşma korxonani taşkil qiliş töğrisidagi şartnoma 1992 y. fev.da imzolandi. 1993 y. okt.da texnik-iqtisodiy asoslaş işlari yakunlandi. Korxona 1993 y. okt. — 1995 y. may oylarida qurildi va il gari kazib olingan, tarkibida oltin miqdori sanoat ahamiyatiga ega bölmagan ma'danlarni qayta işlaş böyiça foydalanişga topşirildi. 1995 y. 20 iyunda uyumli tanlab işkrrsizlantiriş jarayonida ostki geoekologik xavfsizlikni ta'minlovçi qatlamsimon tösiq (taglik)ning 1bosqiçi, 1997 y. 30 yanv.da 2bosqiçi foydalanişga topşirildi, 2001 y. mart oyidan uning 3bosqiçi qurilişi boşlandi. Loyiha quvvati bir yilda 13,8 mln. t rudani qayta işlaşga möljallangan (tarkibida kamida 1,59 g/t oltin bölgan rudadan 65%, 1,09 g/t oltin bölgan rudadan 55% oltin ajratib olinadi). 2000 y.da 14,1 mln. t rudaga işlov berildi.
Özbekistonda bu korxona kurilişiga kadar oltin ajratib olişda uyumli tanlab işqorsizlantiriş usuli sanoat darajasida qöllanilmagan. 2000 y. dek. da qöşma korxona ixtiyoriga 120 mln. t minerallaşgan ruda (massa)ni beriş va korxona işini 2012 y.ga qadar uzaytiriş töğrisida qöşimça bitim imzolandi.
Korxonada AQŞ, Finlyandiya, Germaniya, Belgiya, JAR va b. kuplab mamlakatlardagi texnologik materiallar va jihozlar yetkazib beruvçi korxonalar b-n özaro aloqalar yölga qöyilgan.
Gennadiy Yablokov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ЗАРАФШОН-НЬЮМОНТ» - олтин қазиб олиш бўйича Ўзбекистон— Америка қўшма корхонаси. Навоий вилоятининг Мурунтов шаҳарчасида жойлашган (Тошкент ш.да ваколатхонаси бор). Корхона муассислари: Ўзбекистон томонидан Ўзбекистон Республикаси Геология ва минерал ресурслар давлат қўмитаси, Навоий конметаллургия комбината (устав фондининг 25% дан), хорижий иштирокчи «Ньюмонт-Ўзбекистон ЛТД» (устав фондининг 50%).
Қўшма корхонани ташкил қилиш тўғрисидаги шартнома 1992 й. фев.да имзоланди. 1993 й. окт.да техник-иқтисодий асослаш ишлари якунланди. Корхона 1993 й. окт. — 1995 й. май ойларида қурилди ва ил гари казиб олинган, таркибида олтин миқдори саноат аҳамиятига эга бўлмаган маъданларни қайта ишлаш бўйича фойдаланишга топширилди. 1995 й. 20 июнда уюмли танлаб ишкррсизлантириш жараёнида остки геоэкологик хавфсизликни таъминловчи қатламсимон тўсиқ (таглик)нинг 1босқичи, 1997 й. 30 янв.да 2босқичи фойдаланишга топширилди, 2001 й. март ойидан унинг 3босқичи қурилиши бошланди. Лойиҳа қуввати бир йилда 13,8 млн. т рудани қайта ишлашга мўлжалланган (таркибида камида 1,59 г/т олтин бўлган рудадан 65%, 1,09 г/т олтин бўлган рудадан 55% олтин ажратиб олинади). 2000 й.да 14,1 млн. т рудага ишлов берилди.
Ўзбекистонда бу корхона курилишига кадар олтин ажратиб олишда уюмли танлаб ишқорсизлантириш усули саноат даражасида қўлланилмаган. 2000 й. дек. да қўшма корхона ихтиёрига 120 млн. т минераллашган руда (масса)ни бериш ва корхона ишини 2012 й.га қадар узайтириш тўғрисида қўшимча битим имзоланди.
Корхонада АҚШ, Финляндия, Германия, Бельгия, ЖАР ва б. куплаб мамлакатлардаги технологик материаллар ва жиҳозлар етказиб берувчи корхоналар б-н ўзаро алоқалар йўлга қўйилган.
Геннадий Яблоков.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.