Zarar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 35-b. — ziyouz.com
Zarar (huquqda) — bir şaxsga ikkinçi bir şaxsning huquqbuzarligi tufayli yetkazilgan pul şaklidagi ziyon. 3. deganda, birinçidan, kreditorning sarfxarajati, ikkinçidan, uning molmulkining yöqolişi yoki unga şikayet yetkazilişi va uçinçidan, qarzdor majburiyatnç lozim darajada bajarganida olişi mumkin bölgan daromad (olinmagan foyda) tuşuniladi. 3. moddiy va ma'naviy körinişda böladi, Moddiy 3. — şaxsning molmulkiga, ma'naviy 3. esa — şaxsga, uning hayoti va soğliğiga, işçanlik obrösiga putur yetkazişdan iborat. Qonunçilikda Z.ni töla hajmda qoplaş tamoyili amal qiladi. Odatda, qarzdorning aybi bölgan hollardagina 3. undiriladi. Konun ayrim turdagi majburiyatlar böyiça qarzdorning javobgarligini çeklaşi mumkin. Mac, saklaş uçun topşirilgan mulk yöqolganda, kamomad yoki şikayet yetkazilganda, agar qonun yoki şartnomada boşqaça qoida nazarda tutilmagan bölsa, saqlovçi mulk egasiga olinmagan foydani tölaşi şart emas. Yuk yöqolganda yoki kamomad bölganda, transport taşkiloti faqat uning haqiqiy narxini tölaşga majbur, agar yukka şikayet yetkazilgan yoki buzilgan bölsa — faqat uning kamaygan qiymati tölanadi. Ma'naviy 3., tölanişi lozim bölgan mulkiy Z.dan qati nazar, pul b-n qoplanadi, uni qoplaş miqdori sud tomonidan aniklanadi. 3. va uni qoplaşning huquqiy jihatlari Özbekiston Respublikasining FK va JK ning tegişli moddalarida belgilangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗАРАР (ҳуқуқда) — бир шахсга иккинчи бир шахснинг ҳуқуқбузарлиги туфайли етказилган пул шаклидаги зиён. 3. деганда, биринчидан, кредиторнинг сарфхаражати, иккинчидан, унинг молмулкининг йўқолиши ёки унга шикает етказилиши ва учинчидан, қарздор мажбуриятнч лозим даражада бажарганида олиши мумкин бўлган даромад (олинмаган фойда) тушунилади. 3. моддий ва маънавий кўринишда бўлади, Моддий 3. — шахснинг молмулкига, маънавий 3. эса — шахсга, унинг ҳаёти ва соғлиғига, ишчанлик обрўсига путур етказишдан иборат. Қонунчиликда З.ни тўла ҳажмда қоплаш тамойили амал қилади. Одатда, қарздорнинг айби бўлган ҳоллардагина 3. ундирилади. Конун айрим турдаги мажбуриятлар бўйича қарздорнинг жавобгарлигини чеклаши мумкин. Mac, саклаш учун топширилган мулк йўқолганда, камомад ёки шикает етказилганда, агар қонун ёки шартномада бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, сақловчи мулк эгасига олинмаган фойдани тўлаши шарт эмас. Юк йўқолганда ёки камомад бўлганда, транспорт ташкилоти фақат унинг ҳақиқий нархини тўлашга мажбур, агар юкка шикает етказилган ёки бузилган бўлса — фақат унинг камайган қиймати тўланади. Маънавий 3., тўланиши лозим бўлган мулкий З.дан қатьи назар, пул б-н қопланади, уни қоплаш миқдори суд томонидан аникланади. 3. ва уни қоплашнинг ҳуқуқий жиҳатлари Ўзбекистон Республикасининг ФК ва ЖК нинг тегишли моддаларида белгиланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.