Zarçöva
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 64-b. — ziyouz.com
Zarçöva (Curcuma) — zanjabildoşlarning oilasiga mansub köp yillik öt ösimlik. 50 dan ortiqturi bor. Ikki turi Osiyo, Afrika va Avstraliyaning tropik xududlarida ösadi. Hindiston, Indoneziya, Xitoyning jan. da ekiladigan (S. Jonga L.) turi köproq ahamiyatga ega. Asosan, xuşbuy, ildizi tarkibida 1,5—5% efir moyi va zararsiz sariq modda bor. 3. ildizi kukun holida işlatiladi, issiq suvda tez eriydi, oziqovqatga (palovni tillarang qilişda zirvakka yoki yuvilgan guruçga qöşiladi). Z.dan olinadigan sariq buyoq loklarga rang berişda işlatiladi. Ikkinçisining ildizpoyasidan olinadigan aççiq modda likyor tayyorlaşda va tibbiyotda qöllaniladi. Yovvoyi turlarining ildizpoyasidan kraxmal olinadi. 3. ildizpoyasidan kupaytiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗАРЧЎВА (Curcuma) — занжабилдошларнинг оиласига мансуб кўп йиллик ўт ўсимлик. 50 дан ортиқтури бор. Икки тури Осиё, Африка ва Австралиянинг тропик худудларида ўсади. Ҳиндистон, Индонезия, Хитойнинг жан. да экиладиган (С. Jonga L.) тури кўпроқ аҳамиятга эга. Асосан, хушбуй, илдизи таркибида 1,5—5% эфир мойи ва зарарсиз сариқ модда бор. 3. илдизи кукун ҳолида ишлатилади, иссиқ сувда тез эрийди, озиқовқатга (паловни тилларанг қилишда зирвакка ёки ювилган гуручга қўшилади). З.дан олинадиган сариқ буёқ локларга ранг беришда ишлатилади. Иккинчисининг илдизпоясидан олинадиган аччиқ модда ликёр тайёрлашда ва тиббиётда қўлланилади. Ёввойи турларининг илдизпоясидан крахмал олинади. 3. илдизпоясидан купайтирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.