Zardevor
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 52-b. — ziyouz.com
Zardevor — kaşta tikib bezatiladigan badiiy buyum; uy bezagi. Eni 40— 70 sm, uzunligi uy devorini qamrab oladigan qilinadi. Uy devorining yuqori qismiga şiftga taqab gir aylantirib qoqiladi. Baxmal, sidirğa şoyi, satinga yörma, bosma, ilma çoklarda rangbarang ipaklar, zar ip Zardevor b-n qölda kaşta tikib, gajim tutib bezatiladi. Bezak mujassamotini ösimliksimon naqşlar taşkil qiladi: gul, şoxçalardan tuzilgan bir maromda takrorlanuvçi mehroblar qatori hoşiya naqş b-n öralgan. Qizlarning sepiga kirgan Z.ni qadimdan xonadonlarda xotinqizlar tayyorlagan, hozir badiiy buyumlar fkalarida (mas, Toşkent, Andijon va b.da popop maşinalarida ham kaşta tikib) işlab çiqariladi. 19a. örtalari 20a. boşlarida Samarqand, Toşkent, Surxondaryo va b. joylarda tayyorlangan Z.lardan namunalar respublika muzeylarida saqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗАРДЕВОР — кашта тикиб безатиладиган бадиий буюм; уй безаги. Эни 40— 70 см, узунлиги уй деворини қамраб оладиган қилинади. Уй деворининг юқори қисмига шифтга тақаб гир айлантириб қоқилади. Бахмал, сидирға шойи, сатинга йўрма, босма, илма чокларда рангбаранг ипаклар, зар ип Зардевор б-н қўлда кашта тикиб, гажим тутиб безатилади. Безак мужассамотини ўсимликсимон нақшлар ташкил қилади: гул, шохчалардан тузилган бир маромда такрорланувчи меҳроблар қатори ҳошия нақш б-н ўралган. Қизларнинг сепига кирган З.ни қадимдан хонадонларда хотинқизлар тайёрлаган, ҳозир бадиий буюмлар фкаларида (мас, Тошкент, Андижон ва б.да попоп машиналарида ҳам кашта тикиб) ишлаб чиқарилади. 19а. ўрталари 20а. бошларида Самарқанд, Тошкент, Сурхондарё ва б. жойларда тайёрланган З.лардан намуналар республика музейларида сақланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.