Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Zaryadlaş qurilmasi

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 65-b. — ziyouz.com

    Zaryadlaş qurilmasi 1) elektrotexnikada — akkumulyatorlar va kondensatorlar batareyasini zaryadlaş uçun özgarmas tok beruvçi agregat; zaryadlaş generatori yoki töğrilagiçli transformator, taqsimlaş qurilmasidan iborat. Akkumulyator 3. q. davriy zaryadlaş, uzluksiz va uzlukli zaryadlaş, qöşimça hamda qayta zaryadlaşda qöllaniladi. Akkumulyator batareyalari zaryadlaş toki siğimi va kuçlari tengligi alomatlari böyiça alohida guruxlarga yiğiladi. Davriy zaryadlaşda batareyalar ikki guruhga bölinadi va 3. q. ulardan bitta guruhini zaryadlaydi. Uzluksiz zaryadlaşda ham nafuzka tarmoği ta'minlanadi, ham akkumulyatorlar batareyasi zaryadlanadi. Uzlukli zaryadlaşda esa 3. q. muayyan vaqtning bir qismida nagruzkani ta'minlab, akkumulyatorlar batareyasini zaryadlaydi, vaqtning boşqa qismida kiçik nagruzkada zaxirada böladi; bunda nagruzka zanjirini akkumulyatorlar batareyasi ta'minlaydi. Kondensator 3. q. kondensatorlarni normal rejimda zaryadlaydi. Töğrilagiç 3. q. bir fazali kam quvvatli bölib, akkumulyatorlar batareyasini zaryadlaşda kuçlaniş transformatorning ikkilamçi çulğamidan töğrilab olinadi; 2) portlatuv i şl ari da 3. q. zaryad böşliğini portlatuv moddalari (PM) b-n töldiradigan mexanizm yoki maşina. Ikki guruhga: tarkibida nitroefirlar yoki geksagenlar bölmagan patronlaşgan PM b-n zaryadlaş va granula (donador)langan PM b-n zaryadlaş xillariga bölinadi. Birinçi guruhi yaxşi takomillaşmaganligi va qimmatligi tufayli işlatilmaydi. Ikkinçi guruhi konlar, şaxtalar, quduqlarni zaryadlaşda qöllaniladi.

    Sapi Majidov.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЗАРЯДЛАШ ҚУРИЛМАСИ 1) электротехникада — аккумуляторлар ва конденсаторлар батареясини зарядлаш учун ўзгармас ток берувчи агрегат; зарядлаш генератори ёки тўғрилагичли трансформатор, тақсимлаш қурилмасидан иборат. Аккумулятор 3. қ. даврий зарядлаш, узлуксиз ва узлукли зарядлаш, қўшимча ҳамда қайта зарядлашда қўлланилади. Аккумулятор батареялари зарядлаш токи сиғими ва кучлари тенглиги аломатлари бўйича алоҳида гурухларга йиғилади. Даврий зарядлашда батареялар икки гуруҳга бўлинади ва 3. қ. улардан битта гуруҳини зарядлайди. Узлуксиз зарядлашда ҳам нафузка тармоғи таъминланади, ҳам аккумуляторлар батареяси зарядланади. Узлукли зарядлашда эса 3. қ. муайян вақтнинг бир қисмида нагрузкани таъминлаб, аккумуляторлар батареясини зарядлайди, вақтнинг бошқа қисмида кичик нагрузкада захирада бўлади; бунда нагрузка занжирини аккумуляторлар батареяси таъминлайди. Конденсатор 3. қ. конденсаторларни нормал режимда зарядлайди. Тўғрилагич 3. қ. бир фазали кам қувватли бўлиб, аккумуляторлар батареясини зарядлашда кучланиш трансформаторнинг иккиламчи чулғамидан тўғрилаб олинади; 2) портлатув и шл ари да 3. қ. заряд бўшлиғини портлатув моддалари (ПМ) б-н тўлдирадиган механизм ёки машина. Икки гуруҳга: таркибида нитроэфирлар ёки гексагенлар бўлмаган патронлашган ПМ б-н зарядлаш ва гранула (донадор)ланган ПМ б-н зарядлаш хилларига бўлинади. Биринчи гуруҳи яхши такомиллашмаганлиги ва қимматлиги туфайли ишлатилмайди. Иккинчи гуруҳи конлар, шахталар, қудуқларни зарядлашда қўлланилади.

    Сапи Мажидов.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.