Zaynulobidin Husayniy
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 6-b. — ziyouz.com
Zaynulobidin Husayniy ZAYNULOBIDIN HUSAYNIY, Zaynulobidin bin Muhammad ibn Mahmud alHusayniy (taxm. 1463 — Hirot — taxm. 1519) — musiqa nazariyotçisi, bastakor, sozanda va şoir. Hirotdagi «Ixlosiya» madrasasida riyoziyot, falsafa, musika nazariyasi va badi' ilmidan tahsil olgan. Unga musiqadan Xoja Abdulloh Marvarid, badi' ilmidan Alişer Navoiy ustodlik qilişgan. Navoiyning buyurtmasi b-n fors tilida «Qonun» (zamonaviy adabiyotda «Qonuni ilmi va amali musiqiy» — «Musiqaning ilmiy va amaliy krnunlari») asarini yozgan. Asar Navoiyga bağişlangan qasida va 24 bobdan (sönggi ikki bobi saklanmagan) iborat. J. Sultonov tomonidan topilgan uning yagona nusxasi Özbekiston FA Şarqşunoslik i.t. intida saklanadi. Risola 3. H. yaşagan davr musika san'atining nazariy va amaliy masalalarini yoritadi. M usiqa istilohoti, jumladan Ön ikki makom, vvoza va şö'ba tuşunçalariga qator anikliklar kiritgan. Oxirgi boblar çolğularning sozi va usul turkumlariga bağişlangan. Şuningdek, «Qonun»da dutor, uning tuzilişi, sozlanişi va tovuş qatorlari xususida ilk ma'lumotlar beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗАЙНУЛОБИДИН ҲУСАЙНИЙ, Зайнулобидин бин Муҳаммад ибн Маҳмуд алҲусайний (тахм. 1463 — Ҳирот — тахм. 1519) — мусиқа назариётчиси, бастакор, созанда ва шоир. Ҳиротдаги «Ихлосия» мадрасасида риёзиёт, фалсафа, мусика назарияси ва бадиъ илмидан таҳсил олган. Унга мусиқадан Хожа Абдуллоҳ Марварид, бадиъ илмидан Алишер Навоий устодлик қилишган. Навоийнинг буюртмаси б-н форс тилида «Қонун» (замонавий адабиётда «Қонуни илми ва амали мусиқий» — «Мусиқанинг илмий ва амалий крнунлари») асарини ёзган. Асар Навоийга бағишланган қасида ва 24 бобдан (сўнгги икки боби сакланмаган) иборат. Ж. Султонов томонидан топилган унинг ягона нусхаси Ўзбекистон ФА Шарқшунослик и.т. интида сакланади. Рисола 3. Ҳ. яшаган давр мусика санъатининг назарий ва амалий масалаларини ёритади. М усиқа истилоҳоти, жумладан Ўн икки маком, ввоза ва шўъба тушунчаларига қатор аникликлар киритган. Охирги боблар чолғуларнинг сози ва усул туркумларига бағишланган. Шунингдек, «Қонун»да дутор, унинг тузилиши, созланиши ва товуш қаторлари хусусида илк маълумотлар беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.