Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Zaytundoşlar

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 7-b. — ziyouz.com

    Zaytundoşlar (Oleaceae) — doim yaşil daraxt va butalar oilasi. Gullari rövaksimon töpgulda örnaşgan, töğri, qöşgulqörğonli, ikki, ba'zan ayrim jinsli, kosaçasi mayda, köpinça, tört tişli. Çangçisi ikkita, uruğçisi bitta. Uruğkurtagi ikki yoki undan ortiq bölib, odatda, faqat bittasigina uruqqa aylanadi. Mevasi har xil — kösakça, qanotça, danakça yoki rezavormeva. Z.ning 600 turini birlaştirgan 29 turkumi bor. Tropik, subtropik va mö'tadil iqlimli mamlakatlarda, asosan, Şim. yarim şarda köp. Ekiladigan Z.ning mevasi tuzlangan va konservalangan holda iste'mol qilinadi. Dorivor va yirik gulli zaytundan efir moyi olinadi. Nastarin, ligustrum va b. manzarali ösimlik sifatida ekiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЗАЙТУНДОШЛАР (Oleaceae) — доим яшил дарахт ва буталар оиласи. Гуллари рўваксимон тўпгулда ўрнашган, тўғри, қўшгулқўрғонли, икки, баъзан айрим жинсли, косачаси майда, кўпинча, тўрт тишли. Чангчиси иккита, уруғчиси битта. Уруғкуртаги икки ёки ундан ортиқ бўлиб, одатда, фақат биттасигина уруққа айланади. Меваси ҳар хил — кўсакча, қанотча, данакча ёки резавормева. З.нинг 600 турини бирлаштирган 29 туркуми бор. Тропик, субтропик ва мўътадил иқлимли мамлакатларда, асосан, Шим. ярим шарда кўп. Экиладиган З.нинг меваси тузланган ва консерваланган ҳолда истеъмол қилинади. Доривор ва йирик гулли зайтундан эфир мойи олинади. Настарин, лигуструм ва б. манзарали ўсимлик сифатида экилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.