Zebralar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 82-b. — ziyouz.com
Zebralar ZEBRALAR, Afrika yovvoyi otlari (Equus) — otlar kenja uruği. Tanasining uz. 200—240 sm, böyi yağrinidan 120—140 sm, dumi — 47— 54 sm, vazni 350 kg gaça. Tanasining rangi — oq va qora köndalang yölyöl çizikdi (himoya rangi). Yoli kalta va tik, dumining uçida uzun qillardan iborat popugi bor. Oçiq daştlarda 10—30 tadan poda bölib yuradi. Juda ehtiyotkor, tez yuguradi. 1—1,5 yoşida voyaga yetadi. Homiladorlik davri 346—390 kun. Qölga örganadi, tutqinlikda köpayadi. Ot va eşak b-n çatişadi. Z.ning 4 turi bor. Toğ zebrasi (Ye. zebra) Jan.Ğarbiy Afrikada tarqalgan, körinişi eşakka öxşaydi, 3. orasida eng kiçigi. Burçellov zebrasi (Ye. burchelli) Şarqiy va Markaziy Afrikada tarqalgan. Grevi zebrasi (Ye. grevyi) Şarqiy Afrika (Jan. Efiopiya, Somali, Keniya)da tarqalgan, ança yirik, toyçasining yelkasidan dumigaça tik va töq qizil juni böladi. Bu belgi otlar qad. ajdodlarining yoli faqat böynida emas, orqasida ham bölganligini körsatadi. Hoz. qirib yuborilgan kvaggi zebrasi Jan.Şarqiy Afrikada yaşagan, körinişi otga öxşagan. Qimmatli terisi uçun köplab ovlanişi tufayli 3. soni keskin kamayib ketgan. Toğ va grevi Z.i Tabiatni muhofaza qiliş xalqaro ittifoqi Qizil kitobiga kiritilgan (yana q. Toq tuyoqlilar).
Q.: Toq tuyoqlilar
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗЕБРАЛАР, Африка ёввойи отлари (Equus) — отлар кенжа уруғи. Танасининг уз. 200—240 см, бўйи яғринидан 120—140 см, думи — 47— 54 см, вазни 350 кг гача. Танасининг ранги — оқ ва қора кўндаланг йўлйўл чизикди (ҳимоя ранги). Ёли калта ва тик, думининг учида узун қиллардан иборат попуги бор. Очиқ даштларда 10—30 тадан пода бўлиб юради. Жуда эҳтиёткор, тез югуради. 1—1,5 ёшида вояга етади. Ҳомиладорлик даври 346—390 кун. Қўлга ўрганади, тутқинликда кўпаяди. От ва эшак б-н чатишади. З.нинг 4 тури бор. Тоғ зебраси (Е. zebra) Жан.Ғарбий Африкада тарқалган, кўриниши эшакка ўхшайди, 3. орасида энг кичиги. Бурчеллов зебраси (Е. burchelli) Шарқий ва Марказий Африкада тарқалган. Греви зебраси (Е. grevyi) Шарқий Африка (Жан. Эфиопия, Сомали, Кения)да тарқалган, анча йирик, тойчасининг елкасидан думигача тик ва тўқ қизил жуни бўлади. Бу белги отлар қад. аждодларининг ёли фақат бўйнида эмас, орқасида ҳам бўлганлигини кўрсатади. Ҳоз. қириб юборилган квагги зебраси Жан.Шарқий Африкада яшаган, кўриниши отга ўхшаган. Қимматли териси учун кўплаб овланиши туфайли 3. сони кескин камайиб кетган. Тоғ ва греви З.и Табиатни муҳофаза қилиш халқаро иттифоқи Қизил китобига киритилган (яна қ. Тоқ туёқлилар).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.