Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ziddiyat qonuni

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 90-b. — ziyouz.com

    Ziddiyat qonuni (mantiqda) — ikki qaramaqarşi fikr ayni bir vaqtda va ayni bir nisbatda töğri bölişi mumkin emasligini körsatuvçi qonun. Predmetlar va hodisalar örtasidagi obyektiv munosabat töğri fikrlaş jarayonida inson miyasida bir fikr bir vaqtning özida ikki ma'noda işlatilmasligini taqozo qiladi. Bu töğri fikrlaş va çin muhokamalarning ajralmas xossalaridan biridir. 3. q. tafakkur rivojida qaramaqarşi fikrlar töqnaşuvini inkor etmasdan, bir vaqtning özida bir predmet xaqida ikki zid fikrga yöl qöymaslikni talab qiladi, ya'ni vaqt, predmet, nisbat jihatdan birlikni nazarda tutadi. Maye, yomğirni umuman zararli yoki foydali deb bölmaydi, u ma'lum davrda ma'lum ösimliklar uçun zararli, boşqa bir davrda foydali bölişi mumkin. 3. q. ning buzilişi tafakkurda çalkaşliklarga va notöğri xulosalarga olib keladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЗИДДИЯТ ҚОНУНИ (мантиқда) — икки қарамақарши фикр айни бир вақтда ва айни бир нисбатда тўғри бўлиши мумкин эмаслигини кўрсатувчи қонун. Предметлар ва ҳодисалар ўртасидаги объектив муносабат тўғри фикрлаш жараёнида инсон миясида бир фикр бир вақтнинг ўзида икки маънода ишлатилмаслигини тақозо қилади. Бу тўғри фикрлаш ва чин муҳокамаларнинг ажралмас хоссаларидан биридир. 3. қ. тафаккур ривожида қарамақарши фикрлар тўқнашувини инкор этмасдан, бир вақтнинг ўзида бир предмет хақида икки зид фикрга йўл қўймасликни талаб қилади, яъни вақт, предмет, нисбат жиҳатдан бирликни назарда тутади. Мае, ёмғирни умуман зарарли ёки фойдали деб бўлмайди, у маълум даврда маълум ўсимликлар учун зарарли, бошқа бир даврда фойдали бўлиши мумкин. 3. қ. нинг бузилиши тафаккурда чалкашликларга ва нотўғри хулосаларга олиб келади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.