Zigomitsetlar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 88-b. — ziyouz.com
Zigomitsetlar (Zygomycetes) zamburuğlar sinfi. Tanasi yaxşi rivojlangan köp yadroli mitseliy. Hujayra devori xitin va xitozan, ba'zan glyukandan iborat. Jinsiy jarayoni — zigosporalar hosil qiladigan zigogamiya (nomi şundan olingan). 75% turi geteratillik. Jinssiz köpayiş organlari morfologik jihatdan xilmaxil. Sporalari harakatsiz, endogen usulda sporangiylarda yoki ekzogen usulda konidiylarda rivojlanadi. 4 tartib: moğorlar (Mucorales), endogonallar (Endogonales), entomoftorlar (Entomophtorales), zoopagallar (Zoopagales) ga 500 dan ortiq tur kiradi. Keng Tarkalgan. Tuproq va göngda saprotrof yaşaydi, bir qança turlari yuksak ösimliklar, böğimoyoqlilar va b. hayvonlar, odamlar paraziti; oziqovqat mahsulotlarida köpinça oq moğor şaklida uçraydi. Moğor, fikomitses va b. uruğlarning ayrim turlaridan mikrobiologiya va oziqovqat sanoatida, entomoftoral turlaridan esa zararkunanda haşarotlarga qarşi biologik kuraşda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗИГОМИЦЕТЛАР (Zygomycetes) замбуруғлар синфи. Танаси яхши ривожланган кўп ядроли мицелий. Ҳужайра девори хитин ва хитозан, баъзан глюкандан иборат. Жинсий жараёни — зигоспоралар ҳосил қиладиган зигогамия (номи шундан олинган). 75% тури гетератиллик. Жинссиз кўпайиш органлари морфологик жиҳатдан хилмахил. Споралари ҳаракатсиз, эндоген усулда спорангийларда ёки экзоген усулда конидийларда ривожланади. 4 тартиб: моғорлар (Mucorales), эндогоналлар (Endogonales), энтомофторлар (Entomophtorales), зоопагаллар (Zoopagales) га 500 дан ортиқ тур киради. Кенг Tapкалган. Тупроқ ва гўнгда сапротроф яшайди, бир қанча турлари юксак ўсимликлар, бўғимоёқлилар ва б. ҳайвонлар, одамлар паразити; озиқовқат маҳсулотларида кўпинча оқ моғор шаклида учрайди. Моғор, фикомицес ва б. уруғларнинг айрим турларидан микробиология ва озиқовқат саноатида, энтомофторал турларидан эса зараркунанда ҳашаротларга қарши биологик курашда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.