Zirabuloq jangi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 110-b. — ziyouz.com
Zirabuloq jangi Buxoro amirining sarbozlari b-n amirlik hududiga bostirib kirgan podşo Rossiyasi qöşinlari örtasida bölib ötgan hal qiluvçi jang (1868 y., 2—3 iyun). General Kaufman qömondonligidagi mustamlakaçi qöşinlar Samarqandni egallagaç (1868 y. 1—2 may), Buxoro tomon yurişni davom ettirgan. Buxoro amiri qöşinlari 6000 sarboz va 15 ming otliqdan iborat bölib, yomon qurollangan edi. Rus qöşinlari 3000 nafar bölib, ularning 14 töpi va 6 zambaragi ham bor edi. Amir Muzaffar (1860—85) Samarqanddan Zirabuloq qörğoni tomon çekingan. 3. j. 2 iyun kuni tongda, rus piyoda askarlarining hujumi b-n boşlangan. Amir sarbozlari mardona jang qilib ularni çekinişga majbur etgan. 3 iyunda general Kaufman amir qöşinini töplardan öqqa tutib, yangidan hujumga ötgan, natijada Hoji va Usmon töqsabo rahbarligidagi amir sarbozlarini çekinişga majbur etgan. Vatan himoyaçilaridan 1000 kişi jangda halok bölgan. 3. j. Buxoro amirligi taqdirini uzilkesil hal qilgan. 1868 y. 23 iyunda Samarqandda imzolangan RossiyaBuxoro sulh şartnomasiga köra, Buxoro amirligi Rossiyaga tobe bölib qolgan.
Ad.: Özbekiston xalqlari tarixi, 2j., T., 1993.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗИРАБУЛОҚ ЖАНГИ Бухоро амирининг сарбозлари б-н амирлик ҳудудига бостириб кирган подшо Россияси қўшинлари ўртасида бўлиб ўтган ҳал қилувчи жанг (1868 й., 2—3 июнь). Генерал Кауфман қўмондонлигидаги мустамлакачи қўшинлар Самарқандни эгаллагач (1868 й. 1—2 май), Бухоро томон юришни давом эттирган. Бухоро амири қўшинлари 6000 сарбоз ва 15 минг отлиқдан иборат бўлиб, ёмон қуролланган эди. Рус қўшинлари 3000 нафар бўлиб, уларнинг 14 тўпи ва 6 замбараги ҳам бор эди. Амир Музаффар (1860—85) Самарқанддан Зирабулоқ қўрғони томон чекинган. 3. ж. 2 июнь куни тонгда, рус пиёда аскарларининг ҳужуми б-н бошланган. Амир сарбозлари мардона жанг қилиб уларни чекинишга мажбур этган. 3 июнда генерал Кауфман амир қўшинини тўплардан ўққа тутиб, янгидан ҳужумга ўтган, натижада Ҳожи ва Усмон тўқсабо раҳбарлигидаги амир сарбозларини чекинишга мажбур этган. Ватан ҳимоячиларидан 1000 киши жангда ҳалок бўлган. 3. ж. Бухоро амирлиги тақдирини узилкесил ҳал қилган. 1868 й. 23 июнда Самарқандда имзоланган РоссияБухоро сулҳ шартномасига кўра, Бухоро амирлиги Россияга тобе бўлиб қолган.
Ад.: Ўзбекистон халқлари тарихи, 2ж., Т., 1993.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.