Ziradoşlar

Ziradoşlar ZIRADOŞLAR, soyabonguldoşlar (Apiaceae) — ikki uruğpallalilar yoki magnoliyasimonlar sinfiga mansub ösimliklar oilasi. Asosan, bir yillik yoki köp yillik ötlardan iborat. Tropik va subtropik mamlakatlarda ösadigan ayrim turlari buta. Poyasi, asosan, tik usadi. Kupçiligining barglari murakkab, turli darajada qirqilgan. Gullari mayda, oq, kökişsariq yoki oç qizil rangli, köpinça murakkab soyabonsimon töpgullarga yiğilgan. Soyaboni oddiy yoki murakkab, uz. 1 m gaça yetadi. Har bir soyabonda bir neçtadan gul örnaşadi. Pişgan mevasi 2 ta mevaçaga ajralib, mevabandda osilib turadigan qöş pistaçadan iborat. Asosan, Yer yuzining quruq mintaqalarida tarqalgan. 300 ga yaqin turkumi, 3000 dan ortiqturi bor. Özbekistonda 69 turkumi va 198 turi usadi. Z.ning ayrim turlari (mas, zira, kaşniç, sabzi, sumbul, şivit, kovrak, arpabodiyon, alkor va b.) tarkibida (köpinça, meva va barglarida) hilmaxil efir moylari bölganligi uçun ulardan qadimdan foydalanib kelinadi. 3. tibbiyot, parfyumeriya va oziqovqat sanoatida işlatiladi. Ba'zi turlari (mas, sassiqalaf) zaharli, ba'zilari ekinlar orasida begona öt sifatida usadi