Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Zirkdoşlar

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 111-b. — ziyouz.com

    Zirkdoşlar (Berberidaceae) ikki uruğpallalilar yoki magnoliyasimonlar sinfiga mansub ösimliklar oilasi. Köp yillik öt, buta yoki daraxtlar. Guli ikki jinsli, gulqörğoni sariq, bir neça (4—5) qator bölib joylaşgan, har bir qatorda 3 tadan gultojbarg bor. Köpçilik Z.ning gulida tojbarg b-n çangçisi orasida şiradon — staminodiy böladi. Mevasi rezavor, ba'zan kösakça yoki yonğoqça şaklida. Yer yuzida 14 turkumça mansub 650 turi bor. Asosan, Şim. yarim şarning mö'tadil hududlarida usadi. Z.ning bargi tarkibida alkaloidlar, ayniqsa, berberin köp. Özbekistonda 3 turkumga mansub 11 turi usadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЗИРКДОШЛАР (Berberidaceae) икки уруғпаллалилар ёки магнолиясимонлар синфига мансуб ўсимликлар оиласи. Кўп йиллик ўт, бута ёки дарахтлар. Гули икки жинсли, гулқўрғони сариқ, бир неча (4—5) қатор бўлиб жойлашган, ҳар бир қаторда 3 тадан гултожбарг бор. Кўпчилик З.нинг гулида тожбарг б-н чангчиси орасида ширадон — стаминодий бўлади. Меваси резавор, баъзан кўсакча ёки ёнғоқча шаклида. Ер юзида 14 туркумча мансуб 650 тури бор. Асосан, Шим. ярим шарнинг мўътадил ҳудудларида усади. З.нинг барги таркибида алкалоидлар, айниқса, берберин кўп. Ўзбекистонда 3 туркумга мансуб 11 тури усади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.