Zodiak yoruğligi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 116-b. — ziyouz.com
Zodiak yoruğligi - ekliptika böylab joylaşgan xira yoruğlik. Ekliptika ufqqa tikroq bölgan paytlarda keçqurun qoronğilik tuşişi b-n ğarbda yoki tong otmasdan avval şarqda körinadi. Bu yoruğlik aslida Quyoş atrofida aylanib yurgan çanglarni Quyoş nuri yoritişi natijasi bölib, sent. — noyab oylarida ertalab, yanv.— mart oylarida keçqurun yaxşi körinadi. Yozda ufqning şim. tomonida diffuz nurlaniş bölib körinadi. 3. yo. ekvatorga yaqin joylarda yaxşi körinadi va umuman tungi osmon yoruğligining 15° ni taşkil etadi. U qisman qutblangan; kugblaniş darajasi Kuyoş-dan burçakli uzoqligiga boğliq. Spektri Quyoş spektriga yaqin, undagi kabi yutiliş çiziqlari ham bor. 3. yo.ni kuzatiş natijasida sayyoralararo çang gaz moddalari taqsimoti örganiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗОДИАК ЁРУҒЛИГИ - эклиптика бўйлаб жойлашган хира ёруғлик. Эклиптика уфққа тикроқ бўлган пайтларда кечқурун қоронғилик тушиши б-н ғарбда ёки тонг отмасдан аввал шарқда кўринади. Бу ёруғлик аслида Қуёш атрофида айланиб юрган чангларни Қуёш нури ёритиши натижаси бўлиб, сент. — нояб ойларида эрталаб, янв.— март ойларида кечқурун яхши кўринади. Ёзда уфқнинг шим. томонида диффуз нурланиш бўлиб кўринади. 3. ё. экваторга яқин жойларда яхши кўринади ва умуман тунги осмон ёруғлигининг 15° ни ташкил этади. У қисман қутбланган; кугбланиш даражаси Куёш-дан бурчакли узоқлигига боғлиқ. Спектри Қуёш спектрига яқин, ундаги каби ютилиш чизиқлари ҳам бор. 3. ё.ни кузатиш натижасида сайёралараро чанг газ моддалари тақсимоти ўрганилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.