Zohiriylar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 144-b. — ziyouz.com
Zohiriylar (arab, zohir — taşqi, oşkor) — Dovud ibn Ali al-Isfahoniy az-Zohiriy (883 y.v.e.) asos solgan islom huquqiy maktabi (mazhabi) izdoşlari. Dovud ibn Ali huquqiy amaliyotda Qur'on va sunnani aynan tuşuniş va talqin qilişnigina tan olgan birinçi faqih edi. Uning ta-rafdorlari Qur'on matnidagi yaşirin (botiniy) ma'noni rad etib, uni ma-joz.iy talqin etib bölmaydi, deb xisoblaganlar. 3. huquq uslubi masalalarida mantiqiy usullar (ra'y, istih-son va b.)dan foydalanişga keskin qarşi edilar. Keyinçalik, qiyos va ijmoni juda çeklangan darajada qöllaşga rozi bölganlar. 3. mazhabi 10— 13-a.larda musulmonlar olamida keng tarqaldi. Iroqda 3. öz mazhablarini örganişni taşkil qildilar va bu ta'limotni Iroqdan taşqarida ham faol tarğib qildilar. 3. 15-a.dan asta yöq böla boşladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗОҲИРИЙЛАР (араб, зоҳир — ташқи, ошкор) — Довуд ибн Али ал-Исфаҳоний аз-Зоҳирий (883 й.в.э.) асос солган ислом ҳуқуқий мактаби (мазҳаби) издошлари. Довуд ибн Али ҳуқуқий амалиётда Қуръон ва суннани айнан тушуниш ва талқин қилишнигина тан олган биринчи фақиҳ эди. Унинг та-рафдорлари Қуръон матнидаги яширин (ботиний) маънони рад этиб, уни ма-жоз.ий талқин этиб бўлмайди, деб хисоблаганлар. 3. ҳуқуқ услуби масалаларида мантиқий усуллар (раъй, истиҳ-сон ва б.)дан фойдаланишга кескин қарши эдилар. Кейинчалик, қиёс ва ижмони жуда чекланган даражада қўллашга рози бўлганлар. 3. мазҳаби 10— 13-а.ларда мусулмонлар оламида кенг тарқалди. Ироқда 3. ўз мазҳабларини ўрганишни ташкил қилдилар ва бу таълимотни Ироқдан ташқарида ҳам фаол тарғиб қилдилар. 3. 15-а.дан аста йўқ бўла бошлади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.