Zoltan Koday
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 470-b. — ziyouz.com
Koday Zoltan KODAY (Kodaly) Zoltan (1882.16.12, Keçkemet — 1967.6.3, Budapeşt) — venger kompozitori, musiqiy folklorşunos, pedagog, musiqa jamoat arbobi; zamonaviy venger kompozitorlik maktabi asosçilaridan. Vengriya FA akad. (1945), prezidenti (1946—49), Vengriya musiqa arboblari uyuşmasi prezidenti (1949 y.dan), YUNESKO qoşidagi Xalq musiqasi xalqaro kengaşi (IFMC, 1963 y.dan) hamda Musiqiy tarbiya xalqaro jamiyati (ISME, 1964 y.dan) prezidenti. Budapeşt musiqa akademiyasida prof. (1908—40). 1905—25 y.lari Vengriya qişloqlariga ekspeditsiyalar uyuştirib, 3500 ga yaqin venger xalq qöşiq va raqs kuylari (şu jumladan, qad. dehqon folklori hamda şahar qöşiqlari)ni yozib olgan. Xalq musiqasi töplamlari, ularga doir tadqiqotlar naşr ettirgan. Ijodida milliy kuylar va usullarni zamonaviy musiqa ifoda vositalari b-n uzviy boğlagan. «Xari Yanoş» operasi (1926), «Venger psalomi» kantatasi (1923), simfonik, xor, kamer musiqa asarlari, maktab öquvçilari uçun qayta işlangan xalq qöşiklari hamda aşula darsliklari muallifi. Koşut nomidagi Vengriya Davlat mukofoti sovrindori (1948, 1952, 1957). Kamer va simfonik asarlari, qayta işlangan xalq qöşiqlari Özbekistonda ham ijro etiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОДАЙ (Kodaly) Золтан (1882.16.12, Кечкемет — 1967.6.3, Будапешт) — венгер композитори, мусиқий фольклоршунос, педагог, мусиқа жамоат арбоби; замонавий венгер композиторлик мактаби асосчиларидан. Венгрия ФА акад. (1945), президенти (1946—49), Венгрия мусиқа арбоблари уюшмаси президенти (1949 й.дан), ЮНЕСКО қошидаги Халқ мусиқаси халқаро кенгаши (IFMC, 1963 й.дан) ҳамда Мусиқий тарбия халқаро жамияти (ISME, 1964 й.дан) президенти. Будапешт мусиқа академиясида проф. (1908—40). 1905—25 й.лари Венгрия қишлоқларига экспедициялар уюштириб, 3500 га яқин венгер халқ қўшиқ ва рақс куйлари (шу жумладан, қад. деҳқон фольклори ҳамда шаҳар қўшиқлари)ни ёзиб олган. Халқ мусиқаси тўпламлари, уларга доир тадқиқотлар нашр эттирган. Ижодида миллий куйлар ва усулларни замонавий мусиқа ифода воситалари б-н узвий боғлаган. «Хари Янош» операси (1926), «Венгер псаломи» кантатаси (1923), симфоник, хор, камер мусиқа асарлари, мактаб ўқувчилари учун қайта ишланган халқ қўшиклари ҳамда ашула дарсликлари муаллифи. Кошут номидаги Венгрия Давлат мукофоти совриндори (1948, 1952, 1957). Камер ва симфоник асарлари, қайта ишланган халқ қўшиқлари Ўзбекистонда ҳам ижро этилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.