Zond orollari
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 129-b. — ziyouz.com
Zond orollari (Yava o.da yaşovçi zunda qabilasi nomidan) — Malay ar-xipelagining asosiy qismi. Ikki kiyemga bölinadi: 1) Katta 3. o. — Sumatra, Yava, Kalimantan va Sulavesi; 2) Kiçik Z.o. — Yava o.dan şarqqa Timor o.gaça bölgan orollar (Bali, Lombok, Sumbava, Flores va b.). Mayd. 1,5 mln. km2. Relyefi togli, vulkan harakatlari kuçli, tez-tez zilzila bölib turadi. Botqoklaşgan payettekislik kup. Qalay, volfram, neft, boksit va b. foydali qazilmalar bor. Iklimi nam ekvatorial iqlim, yoğin yiliga tekisliklarda 2000 mm, toğlarda 5000 mm gaça yoğadi. Ekvatorial örmonlar b-n qoplangan, janubi musson örmonlari va savannalaridan iborat. Endemik ösimlik köp. Hududining katta qismi Indoneziya, qisman Bruney va Şarqiy Timor tarkibida.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗОНД ОРОЛЛАРИ (Ява о.да яшовчи зунда қабиласи номидан) — Малай ар-хипелагининг асосий қисми. Икки киемга бўлинади: 1) Катта 3. о. — Суматра, Ява, Калимантан ва Сулавеси; 2) Кичик З.о. — Ява о.дан шарққа Тимор о.гача бўлган ороллар (Бали, Ломбок, Сумбава, Флорес ва б.). Майд. 1,5 млн. км2. Рельефи тогли, вулкан ҳаракатлари кучли, тез-тез зилзила бўлиб туради. Ботқоклашган паеттекислик куп. Қалай, вольфрам, нефть, боксит ва б. фойдали қазилмалар бор. Иклими нам экваториал иқлим, ёғин йилига текисликларда 2000 мм, тоғларда 5000 мм гача ёғади. Экваториал ўрмонлар б-н қопланган, жануби муссон ўрмонлари ва саванналаридан иборат. Эндемик ўсимлик кўп. Ҳудудининг катта қисми Индонезия, қисман Бруней ва Шарқий Тимор таркибида.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.