Zumrad
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 150-b. — ziyouz.com
Zumrad (yun. smaradgos) — mineral, berşintg töq yaşil turi. Tarkibida oz miqdorda (2% ça) xrom oksidi böladi. Çiroyli tovlanişi, yaxşi jilo-lanişi, şaffofligi, kristall şaklining çiroyliligi b-n qimmatbaho toşlar içida birinçi darajali xisoblanadi. 3. ning darz ketmagan şaf-fof, massasi 5 karatdan ortiq bölgan xili, şunga teng bölgan olmosdan qimmatroq turadi. 3. ning yirik konlari granitli pegmatitlarning magnezial slanetslar, amfibolitlar va zmeyeviklarga ta'sir etilişidan hosil böladi. Şuningdek, 3. kvarsdala şpatli tomirlarda va özgargan slanets karbonatli jinslarda ham uçraydi. 3. ning konlari kam. Asosiy konlari Rossiya (Ural), JAR (Transvaal), Kolumbiya (Muso) da bor. 3. dan qimmatbaho taqinçoqlar va bezaklar tayyorlanadi. Sun'iy 3. kvant mexanikasida işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЗУМРАД (юн. smaradgos) — минерал, бершынтг тўқ яшил тури. Таркибида оз миқдорда (2% ча) хром оксиди бўлади. Чиройли товланиши, яхши жило-ланиши, шаффофлиги, кристалл шаклининг чиройлилиги б-н қимматбаҳо тошлар ичида биринчи даражали хисобланади. 3. нинг дарз кетмаган шаф-фоф, массаси 5 каратдан ортиқ бўлган хили, шунга тенг бўлган олмосдан қимматроқ туради. 3. нинг йирик конлари гранитли пегматитларнинг магнезиал сланецлар, амфиболитлар ва змеевикларга таъсир этилишидан ҳосил бўлади. Шунингдек, 3. кварцдала шпатли томирларда ва ўзгарган сланец карбонатли жинсларда ҳам учрайди. 3. нинг конлари кам. Асосий конлари Россия (Урал), ЖАР (Трансвааль), Колумбия (Мусо) да бор. 3. дан қимматбаҳо тақинчоқлар ва безаклар тайёрланади. Сунъий 3. квант механикасида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.