Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Abd al-Malik II (Somoniy)

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 78%Claude Opus 5.5SI 22%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Somoniylar sulolasi vakili, 999-yilda Movarounnahrni boshqargan hukmdor; qisqa hukmronligi davrida Somoniylar davlati inqirozga uchradi. → Somoniylar sulolasi vakili, 999-yilda Movarounnahrni boşqargan hukmdor; qisqa hukmronligi davrida Somoniylar davlati inqirozga uçradi.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      1 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      11 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Ittifoqchilar Mahmud lashkarining orqa qismiga hujum qilib, sulhni buzdilar. Mahmudning qoʻshini saqlanib qolgan edi, shuning uchun jang qayta boshlandi. Birinchi materialga koʻra, 999-yil 16-mayda Abdulmalik va qoʻmondo…

      + Ittifoqçilar Mahmud laşkarining orqa qismiga hujum qilib, sulhni buzdilar. Mahmudning qöşini saqlanib qolgan edi, şuning uçun jang qayta boşlandi. Birinçi manbaga köra, 999-yil 16-mayda Abdulmalik va qömondonla…

      11 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    4. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 10

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Somoniylar sulolasi vakili, 999-yilda Movarounnahrni boşqargan hukmdor; qisqa hukmronligi davrida Somoniylar davlati inqirozga uçradi.

    5. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Abdulmalik_II_(Somoniy)→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 10

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Abdulmalik II Abu-l-Favaris ibn Nuh — Somoniylar sulolasidan çiqqan Movarounnahr hukmdori. U 999-yilda hukmronlik qilgan va uning davrida Somoniylar davlati amalda tugatilgan.

      + ## Kelib çiqişi va taxtga çiqişi

      + Abdulmalik Nuh ibn Mansurning öğli bölib, Mansur II ning ukasi edi. 999-yil fevralida (rus tilidagi maqolada — 1 fevralda) Mansur II taxtdan ağdarilib, közlari kör qilindi. Abdulmalikni amir etib Foiq va sarkarda B…

      + ## Ğaznaviylar bilan uruş

      + Mansurning ağdarilişidan Ğazna hukmdori Mahmud Ğaznaviy bahona sifatida foydalandi: u Somoniylar qölida qolgan Xurosonning qolgan qismini zabt etmoqçi böldi. Biroq Mahmud Begtuzun, Foiq va Köhiston hukmdori Abulq…

      + Ittifoqçilar Mahmud laşkarining orqa qismiga hujum qilib, sulhni buzdilar. Mahmudning qöşini saqlanib qolgan edi, şuning uçun jang qayta boşlandi. Birinçi materialga köra, 999-yil 16-mayda Abdulmalik va qömondo…

      + ## Qoraxoniylar hujumi va taxtdan ayrilişi

      + Abdulmalik va Foiq (keyinroq ularga Begtuzun qöşilgan) Mahmudga qarşi yangi hujum uçun kuç töplaşga urindi. Biroq Foiq tez orada vafot etdi. Taxminan şu paytda Qoraxoniylar Nasr boşçiligida bosqinni boşladi.

      + Abdulmalik öz fuqarolarining duşmanligiga duç keldi va turklar hujumi oldida ojiz qoldi. Yaqinlaşayotgan duşmanga qarşi xalq uruşini uyuştirişga uriniş muvaffaqiyatsiz tugadi. Hukumatning masjid minbarlaridan o…

      + 999-yil 23-oktabrda Nasr Buxoroga jangsiz kirdi. Abdulmalik Somoniylar oilasining boşqa vakillari bilan birga Özganga surgun qilindi. Ingliz tilidagi maqolada esa u şunçaki asirga olingani aytiladi.

      + ## Oqibatlari

      + Keyingi yillarda Abdulmalikning ukasi Ismoil Muntasir Somoniylar yerlarining bir qismini vaqtinça qaytarib oldi. Şunday bölsa-da, Somoniylar davlati amalda tugatilgan edi.

    6. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q307293

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.