Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ablayxon

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 100%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Ablayxon (Abilmansur) — qozoqlarning Oʻrta juz sultoni va xoni, jungʻorlarga qarshi kurash rahbari; manbalarda 1711–1781-yillar oraligʻida yashagan deb koʻrsatilgan. → Ablayxon (Abilmansur) — qozoqlarning Örta juz sultoni va xoni, junğorlarga qarşi kuraş rahbari; manbalarda 1711–1781-yillar oraliğida yaşagan deb körsatilgan.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      12 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. Qisqa tavsif · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      Ablayxon (Abilmansur) — qozoqlarning Oʻrta juz sultoni va xoni, jungʻorlarga qarshi kurash rahbari; materiallarda 1711–1781-yillar oraligʻida yashagan deb koʻrsatilgan. → Ablayxon (Abilmansur) — qozoqlarning Örta juz sultoni va xoni, junğorlarga qarşi kuraş rahbari; manbalarda 1711–1781-yillar oraliğida yaşagan deb körsatilgan.

    4. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 4

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Ablayxon (Abilmansur) — qozoqlarning Örta juz sultoni va xoni, junğorlarga qarşi kuraş rahbari; materiallarda 1711–1781-yillar oraliğida yaşagan deb körsatilgan.

    5. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Ablay_xon→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 4

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Ablayxon (asl ismi Abilmansur) — qozoqlarning Örta juz sultoni va xoni. Rus va ingliz Vikipediyasi ma'lumotlariga köra, u junğorlarga, keyinroq Qing sulolasiga qarşi qozoqlar kuraşiga rahbarlik qilgan va qozoq uruğ…

      + ## Tuğilişi va yoşligi

      + Rus Vikipediyasida Ablayxon 1711-yilda Turkistonda tuğilgan, 1781-yil 23-mayda Toşkentda vafot etgan deyiladi. Inglizça maqolada tuğilgan va vafot etgan sanalari 1711-yil 23-may va 1781-yil 23-may deb berilgan. Özbe…

      + Rus va ingliz manbalariga köra, u Korkem Vali sultonning öğli. Bolaligi va ösmirligi maşaqqatda, sargardonlikda ötgan, unga «Sabalak» laqabi berilgan. Inglizça maqolada otasini 13 yoşida yöqotgani, avval Töla b…

      + ## Ismi

      + Rus Vikipediyasiga köra, haqiqiy ismi Abilmansur bölib, «Abilay» ismi uning jangovar şiori bölgan: junğor sarkardasi Şariş bilan yakkama-yakka jangda bu nomni çaqirgan. Özbekça maqola ham şu voqeani bayon qila…

      + ## Junğorlarga qarşi kuraş

      + Inglizça va rusça maqolalarga köra, u 15 yoşida junğorlarga qarşi qozoq qöşini tarkibida jang qila boşlagan (1723–1729). Özbekça maqolada uning sarkardalik qobiliyati 1730–40-yillardagi janglarda yaqqol namoyo…

      + 1741-yilda Septen boşçiligidagi oyrat qöşini Örta juzga bostirib kirganda, Ablay 200 kişilik razvedka otryadiga boşçilik qilib, asirga tuşgan. Asirlikda Galdan Seren qarorgohida saqlangan, oyrat tili va yozuvini…

      + ## Xonlik va siyosati

      + Rus Vikipediyasiga köra, u 1771-yilda Turkistonda Xoja Ahmad Yassaviy masjidida xon etib e'lon qilindi. Keyingi yili uning unvonini Qing imperatori Syanlun tasdiqlagan. Rossiya esa uni faqat Örta juz xoni deb tan olgan…

      + Rus manbasi yozişiça, Ablay Rossiya, Qing imperiyasi va Örta Osiyo xonliklari bilan savdo aloqalarini örnatgan, dehqonçilikning foydasini erta baholagan va qozoq juzlarini yagona davlatga birlaştirişga intilgan. B…

      + ## Baholanişi

      + Manbalarda uning şaxsiga baho turliça: ba'zilar uni «hiyla va epçillikda tengi yöq» şafqatsiz deb, boşqalar uning faoliyatini uluğlab tasvirlaydi. Sovet va Xitoy naşrlarida mavzu siyosiylaştirilgan deb qayd etil…

    6. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q322100

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.