Acciona

Acciona — infratuzilma qurilişi va boşqaruvi hamda qayta tiklanuvçi energetika bilan şuğullanadigan Ispaniya konglomerati. Kompaniya 1997-yilda Entrecanales y Tavora va Cubiertas y MZOV birlaşuvi natijasida taşkil topgan. Boş ofisi Ispaniyaning Madrid avtonom hududidagi Alkobendas şahrida, AQShdagi faoliyati esa Çikagodan boşqariladi.

Rusça Vikipediyaga köra, kompaniya tarixi 1862-yilda taşkil etilgan Compañía del Ferrocarril de Medina a Zamora y de Orense a Vigo temiryöl kompaniyasiga borib taqaladi; u 1928-yilda quriliş sohasidagi şöba korxona MZOVni yaratgan. Inglizça Vikipediya esa MZOVning özini 1862-yilda asos solingan firma deb körsatadi.

Ikkala manbaga köra, 1978-yilda MZOV 1916-yilda taşkil etilgan Cubiertas y Tejados bilan birlaşib, Cubiertas y MZOV bölgan. 1997-yilda u 1931-yilda asos solingan Entrecanales y Tavora bilan qöşilib, NECSO Entrecanales Cubiertas kompaniyasini hosil qilgan, keyinroq u Acciona deb qayta nomlangan.

1999-yilda Polşaning Mostostal Warszawa quriliş kompaniyasidagi uluş sotib olingan; 2018-yilda bu uluş 62 % gaça oşirilgan. 2003-yilda Ispaniyaning şamol elektr stansiyalari operatori Corporacion Energia Hidroelectrica de Navarra xarid qilinib, Acciona Energía deb qayta nomlangan. 2005-yilda Avstraliyaning Pacific Hydro kompaniyasi sotib olingan; Acciona Kanada, Fransiya va Germaniyada ham şamol elektr stansiyalari qurgan.

2016-yilda şamol generatorlari işlab çiqaruvçi Acciona Windpower bölinmasi Germaniyaning Nordex kompaniyasiga sotilgan. Bölinma AQSH, Braziliya va Ispaniyadagi 4 ta zavodni hamda Hindistonda qurilayotgan yana bir zavodni öz içiga olgan. Evaziga Acciona Nordexning eng yirik aksiyadoriga aylanib, 29,9 % aksiyani olgan, 2023-yilda esa uluşini 47 % gaça oşirgan.

2020-yil sentabrda Acciona Lendleasening Avstraliyadagi muhandislik biznesini sotib olgan. 2021-yilda şöba kompaniya Acciona Energíaning 15 % aksiyasi Madrid fond birjasida joylaştirilgan. 2022-yil iyulida Ispaniyaning CNMC organi davlat tenderlarida til biriktirgani uçun Acciona va yana beş pudratçiga jarima solgan; Acciona jarimasi 29,4 million yevro bölgan.

Asosiy yönalişlar — infratuzilma rivoji (avtomobil va temir yöllar, köprik, töğon, avtoturargoh, aeratsiya stansiyalari qurilişi) hamda jamoat va turar joy binolarini quriş. Şöba kompaniya Acciona Energía elektr stansiyalari quriş va elektr energiyasi işlab çiqariş bilan şuğullanadi, asosan şamol elektr stansiyalari; u 15 mamlakatda işlaydi. Boşqa yönalişlar: suvni çuçuklaştiriş, oqava suvlarni tozalaş, çiqindi olib ketiş, köça va jamoat binolarini tozalaş, aeroportlarni boşqariş, logistika, moliyaviy xizmatlar va vinoçilik.

Guruh infratuzilma, energetika, suv va boşqa biznesga bölinadi. Kompaniya iştirok etgan loyihalar orasida Torre Europa (1985), Gongkongdagi Ting Kau köprigi (1998), Lissabondagi Gare do Oriente (1998), Germaniya kantsleri binosi (2001), Alqueva töğoni (2002) va Valensiyadagi Palau de les Arts Reina Sofía (2005) bor. Acciona Sidneydagi yengil temir yöl (CBD va South East Light Rail) loyihasini 2020-yil aprelida yakunlagan; kompaniya qöşimça 1,1 mlrd dollar talab qilib hukumatga qarşi sudga murojaat qilgan. San-Paulu metrosining 6-Orange liniyasini quriş va işlatiş böyiça şartnoma ham imzolangan; liniya qisman 2026-yilda oçilişi kutilmoqda. 2022-yil avgustida Perthdagi Victoria Park–Canning loyihasi uçun taxminan 485 million yevrolik şartnoma yutilgan.

2018-yil yanvarida Acciona Yevropa investitsiya bankidan 100 million yevro kredit olgan. Kompaniya yengil prefabrik elementlarni sinovdan ötkazgan va Valensiyada dunyodagi birinçi prefabrik mahsulotlardan qurilgan mayoqni bunyod etgan.

Acciona | Sainz XE Team jamoasi 2020-yil noyabrida Extreme E elektr SUV poygalari seriyasida qatnaşiş uçun e'lon qilingan; haydovçilar — Karlos Sains va Laia Sanz. Jamoa 2021 va 2022-yillarda jamoaviy hisobda mos ravişda oltinçi va uçinçi örinni egallagan, 2023-yilda esa Desert X-Prixda birinçi ğalabasini qozongan.

• 2023-yil daromadi: 17 mlrd yevro.
• Daromad bozorlari böyiça: Ispaniya — 28 %, Yevropa Ittifoqining boşqa davlatlari — 24 %, Avstraliya — 15 %, Meksika — 3 %, AQSH — 2 %.
• Forbes Global 2000 (2023) röyxatida — 1314-örin.
• Xodimlar soni — 30 000; kompaniya beş qit'adagi 30 mamlakatda faoliyat yuritadi.
• Acciona Energía yiliga 21 teravatt-soat qayta tiklanuvçi elektr energiyasi işlab çiqaradi.
• Kompaniya IBEX 35 indeksiga kiritilgan.

Aksiyalarning nazorat paketi (55 %) Entrecanales oilasiga tegişli. Xose Manuel Entrecanales boşqaruv kengaşi raisi va boş direktor lavozimini egallaydi. Guruhning energetika yönalişi Acciona Energía şöba kompaniyasi orqali boşqariladi.