ADM (company)
SaqlaşBoşqa nomlari: Archer Daniels Midland
Öqiş: 3 daqiqa
Archer-Daniels-Midland Company (odatda ADM) — Amerikaning xalqaro oziq-ovqat qayta işlaş va tovar savdosi korporatsiyasi. Boş qarorgohi AQShning Illinoys ştatidagi Çikago şahrida joylaşgan. Kompaniya 2023-yilgi Fortune 500 röyxatida 35-örinni egallagan.
Tarixi
131902-yilda Minneapolisda ziğir moyi işlab çiqariş biznesi sifatida asos solingan. Asosçilar haqida manbalar bir xil gapirmaydi (pastdagi «Ziddiyatlar»ga qarang). 1905-yilda firma rasman Archer-Daniels Linseed Company nomini oldi. 1923-yilda u Midland Linseed Products Company kompaniyasini sotib olib, Archer Daniels Midland Company nomi bilan qayta taşkil etildi. 1924-yilda aksiyalari Nyu-York fond birjasiga çiqarildi.
1930-yillarda kompaniya un tegirmon işlab çiqarişi va soya loviyasini qayta işlaşni özlaştirdi. 1962-yilda marketing uçun «ADM» qisqartmasidan foydalana boşladi. 1969-yilda boş qarorgoh Minneapolisdan Dekaturga (Illinoys) köçirildi, 2014-yilda esa Çikagoga ötkazildi. 1974-yilda kompaniya Yevropa va Janubiy Amerikaga kengaydi: Niderlandiya va Braziliyada soya zavodlari sotib olindi. 1978-yilda AQSh prezidenti Karterning iltimosiga köra yoqilği etanoli işlab çiqara boşladi.
Duayn Andreas 1970-yilda boş direktor, 1972-yilda kkengaş raisi etib saylandi; 1997-yilda lavozimini jiyani G. Allen Andreasga topşirdi. 1997-yilda kompaniya kakao va şokolad sohasidagi aktivlarni sotib oldi. Şu yili lizin va limon kislotasi işlab çiqaruvçilari bilan kartel til biriktirişda ayblandi; rus tilidagi manbaga köra, ADM 100 mln dollar jarima va mijozlar hamda investorlar da'volari böyiça yana 100 mln dollar tölagan. Bu voqealar «The Informant!» romani va filmiga asos bölgan.
2015-yil oktyabrda kakao biznesi Olam International kompaniyasiga sotildi. 2014-yilda Toepfer International töliq sotib olinib, ADM Germany GmbH deb qayta nomlandi. 2016-yil oktyabrda vençur bölinma ADM Ventures işga tuşirildi. 2021-yilda ADM törtta uy hayvonlari ozuqasi kompaniyasining 75 foiz uluşini, Serbiyadagi Sojaprotein kompaniyasini va Deerland Probiotics & Enzymes kompaniyasini sotib oldi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13ADM qişloq xöjaligi mahsulotlarini işlab çiqaradi, saqlaydi, taşiydi, qayta işlaydi va savdosini yuritadi. Rus tilidagi manbaga köra, 2020-yil holatiga asosiy bölinmalar quyidagilar:
- Agrosektor va moyli ekinlar — qişloq xöjaligi mahsulotini yetiştiriş, savdosi, taşilişi va saqlanişi; soya, kungaboqar, kanola, yer yonğoq va paxtani ösimlik moyiga qayta işlaş; biodizel işlab çiqariş.
- Uglevodlar — makkajöxori va buğdoyni qayta işlaş; sirop, kraxmal, glyukoza, dekstroza va etanol.
- Oziqlaniş — oziq-ovqat sanoati uçun xomaşyo (ösimlik oqsillari, ta'm beruvçilar, böyoqlar, emulgatorlar, fermentlar), ozuqa aralaşmalari va hayvon yemlari.
Inglizça manbaga köra, ADM qişloq xöjaligi mahsulotlarini saqlaş va taşiş xizmatlarini ham körsatadi; American River Transportation Company va ADM Trucking, Inc. uning şöba korxonalari. 2018-yil martda biznes segmentlari törtta birlikka qayta tuzilgan, keyingi yili agroxizmat va moyli ekinlar birlaştirilgan.
Ombor va işlab çiqariş quvvatlari AQSh, Kanada, Meksika, Braziliya, Argentina, Paragvay, Peru, Germaniya, Polşa, Belgiya, Çexiya, Buyuk Britaniya, Niderlandiya, Ukraina, Avstraliya va Hindistonda mavjud.
Raqamlarda
13- 2023-yilgi Fortune 500 röyxatida — 35-örin.
- 2005-yil oxirida makkajöxoridan etanol işlab çiqaradigan 7 ta zavod; umumiy quvvat — yiliga 1070 mln gallon, bu AQShdagi barça etanol quvvatlarining 24,6 foizi.
- 2015-yilda kakao biznesi taxminan 1,2 mlrd dollarga sotilgan; taxminan 1500 xodim Olam tarkibiga ötgan.
- 2014-yilda Wild Flavors 3 mlrd dollarga sotib olinişi e'lon qilingan.
- 2021-yilda uy hayvonlari ozuqasi kompaniyalarining 75 foiz uluşi 450 mln dollarga olingan.
- 2022-yil dekabrda tugagan 12 oy uçun CO2e çiqindilari — 15 630 kilotonna.
Rahbariyati va tuzilmasi
13Eng yirik aksiyadorlar: The Vanguard Group (9,39 %), State Farm Mutual Automobile Insurance Company (9,21 %), BlackRock (6,75 %) va State Street Corporation (5,7 %).
Huan Rikardo Lusiano (Juan Ricardo Luciano) kompaniyani boşqaradi; u Eli Lilly and Company direktorlar kengaşi a'zosi ham. Avvalgi rahbarlar orasida Duayn Andreas, G. Allen Andreas, Pol Malholem (2001-yildan prezident) va Patrisiya Vertz (2006-yildan boş direktor, 2007-yildan kengaş raisi) bor.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)ADM (company) // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2236 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAADM (company). (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2236
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2236
Raqamlarda
Xodimlar soni · 2018-yil
31 600 kişi
−2,2 % (yomon)2016-yilga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2022-yil
AQSh dollari: 101,6 mlrd
+19,1 % (yaxşi)2021-yilga nisbatan
Sof foyda · 2022-yil
AQSh dollari: 4,3 mlrd
+60,2 % (yaxşi)2021-yilga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q632694wikidata.org · 7 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.