Ajnos

+ Ajnos (arabça «jins» sözining köplik şakli — «jinslar») — Şarq musiqa nazariyasida tört va beş poğonali tovuşqatorlar, ya'ni tetraxord va pentaxordlarning umumiy nomi. Bu atama Şarq musiqiy risolalarida lad tuzilişini tu…

+ ## Tetraxord va pentaxord

+ Rusça Vikipediyaga köra, tetraxord — kvarta oraliği doirasidagi tört poğonali tovuşqator. U qadimgi yunon musiqa nazariyasida barça tovuşqatorlarning asosi bölgan, ğarbda ham, şarqda ham modal ladlarning eng muhim qurilm…

+ Rusça Vikipediyaning qayd etişiça, maqom-muğom an'anasidagi lad tovuşqatorlari ham — örta asr arab va fors mualliflaridan tortib Uzeyir Hojibekovgaça va undan keyin — tetraxordlardan tuzilgan qurilma sifatida talqin qili…

+ ## Turlari

+ ÖzME ajnosning bir neça turini sanab ötadi:

+ - **Ajnosi zulmaddatayn** — ikki «modda», ya'ni ikkita katta sekundani öz içiga olgan jinslar. Ularga bitta kiçik sekunda qöşilişi bilan muayyan jins turlari hosil qilinadi. - **Ajnosi qaviya** — «qattiq», ya'ni keskin e…

+ Bu tasnif jinslarni ham ularning tarkibidagi oraliqlarga (katta va kiçik sekundalar nisbatiga), ham eşitilişdagi taassurotiga qarab ajratadi. Masalan, ikki katta sekunda va bir kiçik sekundadan iborat tetraxord kvarta or…

+ ## Ahamiyati

+ Ajnos haqidagi ta'limot Şarq musiqasidagi ladlar va maqomlar nazariyasining tarkibiy qismi hisoblanadi. Jinslarni bilmasdan turib murakkab tovuşqatorlarning qandaydir qismlardan tuzilganini, ularning özaro öxşaşlik va fa…