Aksept
SaqlaşÖqiş: 1 daqiqa
Aksept (lotinça «acceptus» — qabul qilingan) — huquq va moliya sohasida rozilik bildirişni anglatadigan atama. ÖzME uning ikki asosiy ma'nosini ajratadi: fuqarolik huquqida taklif (oferta) şartlari asosida şartnoma tuzişga rozilik bildiriş va naqd pulsiz hisob-kitoblarda tölovçining tölov talabnomasini tölaşga roziligi. Rusça Vikipediyaga köra, atama veksel muomalasida ham qöllanadi.1
Fuqarolik huquqida
13Şartnoma tuzişda bir tomon ikkinçisiga muayyan şartlarni taklif qiladi — bu oferta deb ataladi, taklifni olgan tomonning uni qabul qiliş haqidagi javobi esa aksept hisoblanadi. Rusça Vikipediyaga köra, Rossiya Fuqarolik kodeksida aksept töliq va sözsiz bölişi kerakligi belgilangan: taklif özgaça şartlar bilan qabul qilinsa, bu yangi oferta sanaladi. Odatda jim turiş aksept hisoblanmaydi, biroq taklifni olgan şaxs belgilangan muddatda unda körsatilgan işlarni bajarişga — tovar jönatiş, xizmat körsatiş, pul tölaşga kirişsa, bu ham aksept deb tan olinadi. Aksept qaytarib olinganligi haqidagi xabar taklif qilgan tomonga aksept bilan bir vaqtda yoki undan oldin yetib borsa, aksept olinmagan hisoblanadi.
ÖzME'ga köra, xalqaro huquqda aksept davlatning şartnoma şartlariga rioya qiliş majburiyatini olgani haqidagi bir tomonlama bayonotidir.
Hisob-kitoblarda
13ÖzME'ga köra, aksept naqd pulsiz hisob-kitobning asosiy şakllaridan biri. Bunda tovar yoki xizmat yetkazib beruvçi tölov talabnomasini yozib, uni bankka topşiradi; talabnomadagi summa xaridorning hisob raqamidan yetkazib beruvçining raqamiga tölovçining roziligi — aksepti bilan ötkaziladi. Belgilangan tartibga köra, tölovçi talabni aksept qiliş yoki uni yozma ravişda rad etiş huquqiga ega. Akseptni asossiz rad etgan tölovçi yetkazib beruvçi foydasiga jarima tölaydi.
Veksel aksepti
13Rusça Vikipediyaga köra, ötkazma vekselda (trattada) aksept deb tölovçining (trassatning) vekselda körsatilgan muddat kelganda uni tölaş majburiyatini olişi ataladi; bu majburiyat vekselning old tomoniga akseptantning yozuvi bilan rasmiylaştiriladi. Bank ham veksel böyiça tölovni kafolatlaşga rozilik berib, uni aksept qilişi mumkin.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Aksept // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3330 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAksept. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3330
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3330
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Акцептru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 1-jild, 284–285-b.manbaa.uz · ÖzME, 1-jild, 284–285-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.