AkzoNobel

AkzoNobel (Akzo Nobel N.V.) — Niderlandiyaning transmilliy kompaniyasi bölib, butun dunyo böylab sanoat va iste'molçilar uçun böyoq hamda maxsus qoplamalar işlab çiqaradi. Boş qarorgohi Amsterdamda joylaşgan.

Akzo 1969-yilda Algemene Kunstzijde Unie (AKU) va Koninklijke Zout Organon (KZO) birlaşuvidan taşkil topgan. AKU 1929-yilda Vereinigte Glanzstoff-Fabriken (1899) va Nederlandse Kunstzijdefabriek (ENKA, 1911) qöşilişidan vujudga kelgan. KZO esa 1967-yilda Koninklijke Zout Ketjen va Koninklijke Zwanenberg Organon qöşilişi natijasida tuzilgan. Tuz işlab çiqariş bilan şuğullangan KNZ kompaniyasi 1918-yilda Ko Vis tomonidan asos solingan.

1994-yilda Akzo va Nobel Industries birlaşib, Akzo Nobel kompaniyasini taşkil etdi. Keyingi yillarda kompaniya bir qança biznesini sotdi, boşqalarini sotib oldi: 2006-yilda kanadalik SICO Inc., keyingi yili Chemcraft International. 2007-yilda Organon International Schering-Plough'ga 11 mlrd evroga sotildi. 2008-yilda AkzoNobel britaniyalik Imperial Chemical Industries (ICI) kompaniyasini 15,8 mlrd dollarga sotib oldi. Farmatsevtika biznesi sotilgani tufayli 2008-yilda AkzoNobel dunyodagi eng foydali kompaniya bölgan.

2017-yil mart oyida PPG Industries 20,9 mlrd evrolik, söng 24,5 mlrd evrolik taklif bilan kompaniyani sotib olişga urindi; rahbariyat ikkalasini ham rad etdi. 24-aprelda PPG yakuniy taklifini taxminan 8 foizga oşirdi (26,9 mlrd evro, aksiyasiga 96,75 evro). Iyun boşida PPG muzokaralardan çiqdi. Boş direktor Ton Byuxner 2017-yil iyulda soğliği sababli lavozimni tark etdi, uning örniga Thierry Vanlancker keldi. Manbalarga köra, 2018-yil 27-martda «Maxsus kimyoviy moddalar» bölinmasini The Carlyle Group va GIC Private Limited'ga 10,1 mlrd evroga sotiş e'lon qilindi; 2018-yil 9-oktabrda bu biznes Nouryon nomi bilan qayta nomlandi. 2025-yil noyabrda AkzoNobel va Axalta birlaşişi e'lon qilindi.

Kompaniya dekorativ böyoqlar va iş faoliyati uçun möljallangan qoplamalar işlab çiqaradi. Dekorativ böyoqlar Dulux, Sikkens, International, Interpon, Hammerite, Herbol, Sadolin, Cuprinol va boşqa brendlar ostida sotiladi. Bu mahsulotlar Londondagi «Mingyillik ğildiragi», Milandagi «La Skala» teatri, Oresund köprigi, Pekindagi Milliy stadion va Airbus A380 da işlatilgan.

Qoplamalar böyiça birliklar: dengiz va himoya qoplamalari, avtomobil va maxsus qoplamalar, sanoat va kukunli qoplamalar. Ingliz tilidagi Vikipediyada binolar sirtini 10 °C gaça sovitadigan qoplama ham tilga olingan. 2017-yilda maxsus kimyoviy moddalar guruhi funksional, sanoat kimyoviy moddalari, sellyuloza-qoğoz sanoati (Eka savdo markasi) va sirt kimyosi birliklaridan iborat edi.

• Dunyo böyiça taxminan 35 700 xodim (rus tilidagi Vikipediya).
• 2017-yil aylanmasi: 9,61 mlrd evro.
• Dekorativ böyoqlar: 3,898 mlrd evro tuşum, 334 mln evro operatsion foyda.
• Iş faoliyati qoplamalari: 5,775 mlrd evro tuşum, 668 mln evro operatsion foyda.
• Maxsus kimyoviy moddalar: 4,985 mlrd evro tuşum, 689 mln evro operatsion foyda.
• Bozorlar (2017): Yevropa Ittifoqi — 4,013 mlrd evro (Niderlandiya 282 mln, Germaniya 460 mln, Şvetsiya 162 mln, Buyuk Britaniya 777 mln); Xitoy — 1,494; AQSH va Kanada — 1,189 (materialda oxirgi ikki raqam birligi körsatilmagan).
• Faoliyat doirasi: rus tilidagi Vikipediyada 80 dan ortiq davlat, ingliz tilidagi Vikipediyada 150 dan ortiq davlat.
• Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, daromad böyiça dunyodagi uçinçi yirik böyoq işlab çiqaruvçi (Sherwin-Williams va PPG Industries'dan keyin).

Rus tilidagi Vikipediyaga köra, kompaniyani ikki a'zoli Boşqaruv (BoM) boşqaradi; yetti a'zoli Ijroiya qömita (ExCo) ikkala a'zo va beşta yuqori darajali menejerdan iborat. Boşqaruv mustaqil Kuzatuv kengaşiga hisobdor, uni Antoni Bergmans boşqaradi (ingliz tilidagi Vikipediyada familiyasi Burgmans deb yozilgan). Ijroiya qömita tarkibida moliya direktori Marten de Vris, kadrlar böyiça Marten Boysma, boş yuriskonsult Sven Dyumulen, maxsus kimyoviy moddalar böyiça Verner Furmann, boş operatsion direktor Ruud Yoosten va ta'minot böyiça Devid Allen nomlangan. 2007-yil avgustigaça Ijroiya qömita Arnemdagi ştab-kvartirada joylaşgan edi.

Kompaniyada uçta asosiy yönaliş — «Dekorativ böyoqlar», «Iş faoliyati qoplamalari» va «Maxsus kimyoviy moddalar» — alohida korporativ tuzilma sifatida işlagan. 2017-yilda dekorativ böyoqlar va qoplamalar «Böyoqlar va qoplamalar»ga birlaştirildi.