Anheuser-Busch

Anheuser-Busch (Anheuser-Busch Companies) — ştab-kvartirasi AQShning Missuri ştatidagi Sent-Luis şahrida joylaşgan pivo işlab çiqaruvçi kompaniya. 2008-yildan u dunyodagi eng yirik pivo kompaniyasi Anheuser-Busch InBev tarkibiga kiradi.

1852-yilda nemis-amerikalik pivoçi Jorj Şnayder Sent-Luisning janubida Bavariya pivo zavodini oçgan. Moliyaviy qiyinçiliklar tufayli zavod 1850-yillar oxirida turli egalarga sotilgan. 1860-yilda uni bankrotlik arafasida mahalliy dorixonaçi Uilyam D'Oenç va nemis asilli sovun işlab çiqaruvçi Eberhard Anheuser sotib oldi. 1860–1875-yillarda zavod E. Anheuser & Co., 1875–1879-yillarda E. Anheuser Company's Brewing Association deb atalgan.

1857-yilda Germaniyadan Sent-Luisga kelgan ulgurji savdogar Adolfus Buş 1861-yilda Anheuserning qizi Lilliga uylangan. U 1869-yilda D'Oençning uluşini sotib oldi, 1880-yilda qaynotasi vafot etgaç, kompaniya prezidenti böldi. Kompaniya 1879-yilda Anheuser-Busch Brewing Association deb qayta nomlandi.

Adolfus Buş AQShda pivoni pasterizatsiya qilgan, mexanik sovitgiç va sovitgiçli temir yöl vagonlaridan (1876) foydalangan hamda pivoni keng miqyosda şişalab sotgan birinçi pivoçi bölgan. 1876-yilda u Budweiser pivosini işga tuşirdi; bu AQShdagi birinçi milliy pivo brendi böldi. 1896-yilda «superpremium» Miçelob brendi joriy etildi.

Quruq qonun (Prohibitsiya) davrida kompaniya pivo xamirturuşi, solod ekstrakti, muzqaymoq va 1908-yilda joriy etilgan alkogolsiz solod içimligi Bevoni sotib omon qoldi. 1913-yilda Adolfus Buş vafotidan söng kompaniyani öğli Avgust Anheuser Buş katta boşqardi. 1957-yilda kompaniya AQShdagi eng yirik pivo işlab çiqaruvçiga aylandi. 1981-yilda xalqaro faoliyat uçun Anheuser-Busch International taşkil etildi.

2008-yil 12-iyunda InBev kompaniyasi 46 milliard dollarlik taklif bildirdi. Anheuser-Busch dastlab uni rad etdi. 13-iyulda tomonlar aksiyasi 70 dollardan, jami taxminan 52 milliard dollarlik kelişuvga erişdi. Bitim 2008-yil 18-noyabrda yakunlandi va birlaşgan kompaniya Anheuser-Busch InBev deb nomlandi. Keyinçalik Busch Entertainment Corporation sotildi: 2009-yil 7-oktabrda uni Blackstone Group kompaniyasiga 2,7 milliard dollargaça narxda sotiş rejasi e'lon qilindi. Egalik özgargaç 1400 xodim va 415 pudratçi işdan böşatildi.

Kompaniya mahsulotlari orasida Budweiser, Miçelob, Busch va Tequiza (mevali pivo) bor. AQShda 12 yirik pivo zavodi mavjud. 2008-yilgaça xorijda 15 pivo zavodi işlagan: 14 tasi Xitoyda, 1 tasi Buyuk Britaniyada. Xitoyda işlab çiqariş 1997-yilda mahalliy pivo zavodi sotib olingaç boşlangan; Harbin Brewery 2004-yilda töliq sotib olingan.

Kompaniya Çexiyaning Budweiser Budvar kompaniyasi bilan Budweiser savdo belgisi uçun deyarli bir asrlik nizo bilan tanilgan. AQShda nom huquqi amerikaliklarga tegişli (çex zavodi bu bozorga pivosini Czechvar nomi bilan yetkazadi), Germaniyada çexlarga, Buyuk Britaniyada ikkala kompaniya teng huquqli.

Busch Entertainment Corporation kompaniyasi 2009-yil dekabrigaça AQShdagi yirik tematik istirohat boğlari operatorlaridan biri bölgan (Busch Gardens, SeaWorld).

• 1875-yilda işlab çiqariş 31 500 barrel, 1881-yilda 200 000 dan ortiq barrel.
• 1907-yilda deyarli 1,6 million barrel pivo.
• 2005-yilda pivo sotuvi 143 million gektolitr (ru.wikipedia).
• 2007-yilda tuşum 18,99 milliard dollar, sof foyda 2,12 milliard dollar (ru.wikipedia).
• 2008-yil iyulida bozor kapitalizatsiyasi 47,4 milliard dollar (ru.wikipedia).

2008-yildan kompaniya Anheuser-Busch InBev SA/NV ning töliq egaligidagi şöba korxonasi bölib, AB InBev Şimoliy Amerika zonasida boşqariladi. Buş oilasi kompaniyani avloddan avlodga 2008-yilda InBevga sotilguniga qadar töliq nazorat qilgan. 2008-yil iyulida direktorlar kengaşi raisi Patrik Stoux, prezident Avgust Buş IV edi. Asosiy aksiyadorlar: Barclays Global Investors (6,13 %) va Berkshire Hathaway (4,99 %).

Xodimlar soni haqida manbalar bir-biriga zid: rus tilidagi Vikipediya 30 000 dan ortiq, inglizça Vikipediya 19 000 dan ortiq odam işlaşini yozadi.