Aravon
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Aravon — Qirğiziston Respublikasining Öş viloyatidagi Aravon tumaniga qaraşli yirik qişloq va tumanning ma'muriy markazi. U Farğona vodiysida, Aravonsoy daryosi böyida joylaşgan.
Tarixi
13Özbekça ma'lumotga köra, Aravon qadimiy qişloq örnida vujudga kelgan. Qişloq Buyuk ipak yölida joylaşgan. Aravon yaqinidagi qadimiy şahar xarobalarini ayrim tadqiqotçilar Davanning poytaxtlaridan biri qoldiqlari deb hisoblaydi. Aravon yaqinidagi qoyatoş rasmlari (petrogliflar) miloddan avvalgi 1-asrga oid bölişi mumkin; ular xitoylik imperator Udi izlagan afsonaviy Farğona otlarini tasvirlaydi deb taxmin qilinadi. Qoyatoş 1930-yillardan 1980-yillargaça arxeologik örganilgan, uning etagidagi qazişmalarda hayvonlar qurbonlik qilingan joylar izlari topilgan.
Geografiyasi
13Aravon Öş şahridan taxminan 25 km ğarbda, Aravonsoy quyi oqimining ikkala sohilida, toğlar orasida joylaşgan. Özbekistonning Marhamat şahrigaça masofa 14 km, rusça ma'lumotda Özbekiston çegarasigaça 5 km deyiladi. Qişloq atrofi qişloq xöjaligi yerlaridan iborat. Qişloqdan janubda Aravonsoy kesib ötgan Dangi kanyoni joylaşgan; kanyon yaqinida Ajiadar-Unqur (Ajdaho ğori), Baritli ğor, Syurpriz va Fersman ğorlari bor. Çil-Ustun ğori qişloqdan taxminan 3,5–4 km uzoqlikda, ohaktoş tepaliklarda joylaşgan; uzunligi 380 m, uç zaldan iborat. Inglizça manbaga köra, nomi tojikça «qirq ustun» ma'nosini bildiradi.
Aholisi
13Aholi soni haqidagi ma'lumotlar turliça. Özbekça maqolada 1977-yilda 2,5 ming kişi körsatilgan, boşqa joyida 8948 kişi deyilgan. Inglizça manbada 2021-yilda 32 917 kişi (Yusupov qişloq jamoasida 21 818, Alla-Anarov jamoasida 11 099) keltirilgan. Aholining aksariyati özbeklar (taxminan 90 %); qirğiz, rus, ukrain, turk, tojik va boşqa millat vakillari ham yaşaydi. Aholining 99 % ga yaqini musulmon.
Iqtisodiyoti
13Aholi asosan dehqonçilik, boğdorçilik va çorvaçilik bilan şuğullanadi. Özbekça manbada yengil sanoat ham tilga olingan; rusça manbada oziq-ovqat, yengil va un tegirmon sanoati ixtisoslik sifatida körsatilgan.
Madaniyati va diqqatga sazovor joylari
13Aravondagi «Samoviy otlar» petrogliflari mahalliy folklorda muhim örin tutadi va Farğona vodiysi musulmonlari uçun ziyoratgohga aylangan; yonida buloq va kiçik masjid bor, yaqin atrofda sufiylar maqbarasi mavjud. Qişloqdagi eng katta masjid 2006-yilda Saudiya Arabistoni mablaği yordamida qurilgan; qurilişidan söng tez orada uning bir qismi yonib ketgan, keyin aholi yordamida tiklangan.
Qişloqda akademik H. M. Abdullayev tuğilgan: u öqigan maktab qoşida olim xotirasiga muzey taşkil etilgan, byusti örnatilgan va qişloqning eng katta köçasi uning nomi bilan atalgan. Yodgorliklar orasida Baytkan viloyatidagi janglar (1999–2000) iştirokçilariga bağişlangan MiG-21 samolyot-yodgorligi (2013-yil 20-mayda oçilgan) va «Birlik» kolxozi raisi Azamxon Saydaxmatov sovğa qilgan tankka bağişlangan T-34-85 yodgorligi bor. Mahalliy «Oq Jol» futbol klubi 2010-yil aprelidagi notinçliklar tufayli Qirğiziston Oliy ligasidan çiqib ketgan; 2005-yilda Mustaqillik kubogi yarim finaliga çiqqan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Aravon // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/883 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAravon. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/883
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/883
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q4068406wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
- 2Wikidata: Q1703628wikidata.org · 1 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.