Asosiy mazmunga ötiş

Nima yangi v1.6.4 · 25-oktabr

Hamma versiyalar →
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Baluj tili

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 85%Claude Opus 5.5SI 15%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Baluj tili — baluj xalqining tili, eron tillarining shimoliy-gʻarbiy guruhiga mansub; Pokiston, Eron va Afgʻonistonda keng tarqalgan. → Baluj tili — baluj xalqining tili, eron tillarining şimoliy-ğarbiy guruhiga mansub; Pokiston, Eron va Afğonistonda keng tarqalgan.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      3 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      13 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Ingliz manbasiga koʻra, baluj tili XIX asrgacha yozma til boʻlmagan, kerak boʻlganda fors yozuvidan foydalanilgan. Ingliz mustamlaka amaldorlari uni birinchi boʻlib lotin yozuvida yozgan. Pokiston tashkil topgach, baluj …

      + Ingliz manbasiga köra, baluj tili 19-asrgaça yozma til bölmagan, kerak bölganda fors yozuvidan foydalanilgan. Ingliz mustamlaka amaldorlari uni birinçi bölib lotin yozuvida yozgan. Pokiston taşkil topgaç, baluj o…

      15 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    4. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 26

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Baluj tili — baluj xalqining tili, eron tillarining şimoliy-ğarbiy guruhiga mansub; Pokiston, Eron va Afğonistonda keng tarqalgan.

    5. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Baluj_tili→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 26

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Baluj tili (baloçi, baluçi) — baluj xalqining tili. U hind-yevropa tillari oilasining hind-eron şoxobçasidagi eron tillariga kiradi.

      + ## Tasnifi

      + Baluj tili eron tillarining şimoliy-ğarbiy guruhiga mansub. Rus Vikipediyasiga köra, u örta asrlarda mid-parfiya şevalaridan rivojlangan. Ingliz Vikipediyasida uning dastlabki vatani Kaspiy dengizining markaziy qism…

      + Şevalar an'anaviy ravişda ikki asosiy guruhga — ğarbiy va şarqiy guruhlarga bölinadi. Ingliz Vikipediyasi asosiy şevalar sifatida şarqiy (sulaymoniy), janubiy (makroniy) va ğarbiy (rakhşoniy) şevalarni körsata…

      + ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar

      + Baluj tili Pokiston, Eron va Afğonistondagi Balujiston hududida, şuningdek Turkmaniston, Ummon, Fors qöltiği arab davlatlari va boşqa joylarda tarqalgan. Ingliz manbasiga köra, Şarqiy Afrikada va dunyoning boşqa …

      + Sözlaşuvçilar soni manbalarda turliça:

      + - özbek Vikipediyasi: 5,7 millionga yaqin (Pokistonda 2 millionga yaqin); - rus Vikipediyasi: 7,5 milliondan ortiq (1990-yillar oxiri baholaşi), jumladan Pokistonda taxminan 6 million, Eronda 1–1,2 million, Afğoniston…

      + Brayan Spunerning fikriça, baluj tilida sözlaşuvçilarning köpçiligi savodni baluj tilida emas, Pokistonda urdu, Afğoniston va Eronda fors tilida oladi.

      + ## Yozuvi

      + Ingliz manbasiga köra, baluj tili XIX asrgaça yozma til bölmagan, kerak bölganda fors yozuvidan foydalanilgan. Ingliz mustamlaka amaldorlari uni birinçi bölib lotin yozuvida yozgan. Pokiston taşkil topgaç, baluj …

      + Hozirgi standart alifbo — «Baloçi Academy Sarbaz» tomonidan belgilangan, 29 harfli fors-arab yozuvi asosidagi alifbo. 2000-yilda Uppsala universitetida (Şvetsiya) ötkazilgan xalqaro seminarda lotin alifbosi qabul qili…

      + SSSRdagi balujlar uçun 1930-yillar boşida (ingliz manbasida — 1933-yilda) lotin alifbosi yaratildi; unda öquv kitoblari, gazeta sahifasi va mafkuraviy asarlar naşr etildi. 1930-yillar oxirida (1938) naşr töxtatildi…

      + ## Xususiyatlari

      + Unlilar çöziqlik böyiça qarama-qarşi qöyiladi. Ingliz manbasiga köra, kamida sakkiz unli bor: beşta çöziq va uçta qisqa. Gap tartibi odatda ega–töldiruvçi–kesim. Özbek manbasida sirğaluvçi, qöşaloq va s…

      + Ot va olmoşlar tört kelişikli. Fe'lda 2 nisbat va 4 mayl bor; şevalarga qarab zamon şakllari soni turliça (özbek manbasida 10 ga yaqin zamon; rus manbasida darak maylida 5–9 şakl). Ötgan zamonda ötimli fe'llar …

    6. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q33049

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.