Barkleys bank

Barkleys (Barclays) — Buyuk Britaniyaning yirik tijorat banki va moliyaviy konglomerati, boş qarorgohi Londonda joylaşgan. Britaniya banklarining «katta törtligi»ga kiritiladi.

Bank taşkil etilgan sana manbalarda turliça körsatilgan. Özbekiston milliy ensiklopediyasiga tayanuvçi özbekça Vikipediyada u 1694-yilda Bankirlar uyi sifatida taşkil etilgan, 1869-yildan «Barkley end kompani» nomi bilan yuritilgan deyiladi. Rus tilidagi Vikipediyada eng qadimgi vorisi 1690-yilda Londonning zargar-bankirlari tomonidan asos solingani yoziladi. Inglizça Vikipediyaga köra, 1690-yil 17-noyabrda Londonning Lombard-strit köçasida ikki kvaker — Jon Frim va Tomas Guld zargar-bankir sifatida faoliyat boşlagan. «Barkley» nomi 1736-yilda Frimning kuyovi Jeyms Barkli (rus manbasida — Genri Barkli) şeriklikka kirgaç paydo bölgan.

Hozirgi bank 1896-yilda Londondagi va Angliya viloyatlaridagi önlab banklar (jumladan Backhouse's Bank va Gurney's Bank) «Barclays and Co.» nomi ostida birlaşganda şakllangan. Inglizça manbaga köra, ular ön ikkita edi.

20-asrda bank kiçikroq banklarni qöşib oliş orqali kengaydi: 1918-yilda London, Provincial and South Western Bank, 1919-yilda British Linen Bank, 1925-yilda Colonial Bank, National Bank of South Africa va Anglo-Egyptian Bank (ular Barclays DCO bölinmasiga birlaştirilgan), 1938-yilda Central Exchange Bank of India. 1965-yilda San-Fransiskoda birinçi Amerika bölinmasi — Barclays Bank of California oçildi. 1966-yilda Buyuk Britaniyada birinçi kredit kartalar çiqarildi, 1967-yil 27-iyunda esa bank dunyodagi birinçi bankomatni örnatdi. 1969-yilda Martins Bank qöşib olindi. 1985-yilda Barclays Bank va Barclays Bank International birlaşib, hozirgi taşkiliy şakl yuzaga keldi; 1987-yilda Buyuk Britaniyadagi birinçi debet karta — Connect çiqarildi. 2005-yil mayida boş qarorgoh Lombard-stritdan Kanari-Uorfdagi One Churchill Place binosiga köçirildi. 2008-yilda bank bankrot bölgan Lehman Brothers aktivlarining asosiy qismini sotib oldi.

2012-yilda LIBOR stavkasini buzib körsatiş böyiça janjal çiqdi; bank 452 million dollar jarimaga tortildi, yuqori rahbarlar istefoga çiqdi. 2017-yilda Afrikadagi Barclays Africa Group Limited uluşi 62,3 foizdan 14,9 foizgaça qisqartirildi.

2023-yil holatiga köra bank quyidagi bölinmalar orqali işlaydi:

• Barclays UK — Buyuk Britaniyada bank xizmatlari (20 million yakka mijoz va 1 million korxona);
• Barclays UK Corporate Bank — Britaniya korporatsiyalariga xizmat;
• Barclays Private Bank & Wealth Management — xususiy kapitalni boşqariş;
• Barclays Investment Bank — investitsion bank;
• Barclays US Consumer Bank — AQShdagi bank xizmatlari, jumladan kredit kartalar.

Bank 2004-yildan «Oltin fiksing» iştirokçilaridan biri. 2001–2016-yillarda Angliya Premer-ligasining sarlavha homiysi bölgan.

• 2023-yil oxirida aktivlar — 1,477 trillion funt sterling; şundan kreditlar — 399 mlrd, derivativlar — 257 mlrd, naqd pul va markaziy banklardagi qoldiqlar — 225 mlrd funt.
• Qabul qilingan depozitlar — 539 mlrd funt sterling.
• 2023-yil tuşumi — 25,4 mlrd funt, şundan sof foiz daromadi — 12,7 mlrd.
• Tuşum böyiça hududlar: Buyuk Britaniya — 52 %, Amerika — 32 % (AQSH — 31 %), Yevropa — 10 %, Osiyo — 6 %.
• Forbes Global 2000 (2023) röyxatida 164-örin.
• 2016-yilda guruhda 119 300 xodim işlagan, ulardan 42 800 nafari Afrikada.
• Özbekça manbaga köra, Buyuk Britaniyada 2900 bölim va agentlik, 80 xorijiy mamlakatda 2 mingdan ortiq bölim va şöba kompaniya mavjud.

Kengaş raisi — Najel Higgins (2019-yil 1-maydan); u avval 36 yil Rothschild & Co kompaniyasida işlagan. Boş ijroçi direktor — Koimbatore Venkatakrişnan (2021-yil noyabridan); u Barclays'da 2016-yildan beri işlaydi.

Konglomerat operatsiyalari Barclays Bank PLC orqali amalga oşiriladi. 2024-yil holatiga köra yirik aksiyadorlar: BlackRock (8,25 %), Dodge & Cox (4,9 %), The Vanguard Group (4,8 %) va boşqalar.