Berkshire Hathaway

Berkshire Hathaway — AQShning Nebraska ştatidagi Omaha şahrida boş qarorgohi joylaşgan xolding kompaniya. U turli sohalardagi köplab kompaniyalarni boşqaradi va investitsiya, suğurta hamda qayta suğurta bilan şuğullanadi.

Rus tilidagi Vikipediyaga köra, kompaniya tarixi 1839-yilda Oliver Çeyz Rod-Aylend ştatida «Valley Falls Company»ni taşkil etganidan boşlanadi. 1929-yilda u 1889-yilda asos solingan Berkshire Cotton Manufacturing Company bilan birlaşib, Berkshire Fine Spinning Associates nomini oldi. 1955-yilda bu kompaniya Horatio Hathaway asos solgan Hathaway Manufacturing Company bilan qöşilib, Berkshire Hathaway vujudga keldi. Yangi kompaniyada 15 ta fabrika va 12 ming xodim bor edi, aylanmasi 120 mln dollarni taşkil etdi; boş qarorgohi Nyu-Bedfordda (Massaçusets) joylaşgan edi. 1950-yillar oxirigaça 7 ta fabrika yopildi.

Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, Uorren Baffet 1962-yilda öz investitsiya fondi Buffett Partnership Ltd. uçun kompaniya aksiyalarini sotib ola boşladi; rus tilidagi Vikipediyada bu yil 1960 deb körsatilgan. Ingliz manbasida yozilişiça, 1964-yilda aksiyalarni kompaniyaga qaytarib sotiş borasidagi kelişuv buzilgaç, Baffet nazoratni qölga olib, boşqaruvçi Seabury Stantonni almaştirdi; Stanton va öğli 1965-yilda iste'foga çiqdi. Baffet bu kompaniyani sotib olişni özining eng katta investitsion xatosi deb ta'riflagan. Sönggi töqimaçilik korxonasi 1985-yilda yopildi.

Keyingi yirik xaridlar:

• 1967 — National Indemnity Company (suğurta sohasidagi birinçi xarid); ingliz Vikipediyasida narxi 8,6 mln dollar deb körsatilgan.
• 1972 — See's Candies, 25 mln dollarga.
• 1996 — GEICO ustidan töliq egalik.
• 1998 — Gen Re, 22 mlrd dollarga (ingliz Vikipediyasiga köra).
• 2010 — Burlington Northern Santa Fe (BNSF), bitim summasi 44 mlrd dollar (10 mlrd dollarlik qarzni hisobga olganda).
• 2015 — Precision Castparts Corp, 31,7 mlrd dollarga.
• 2022 — Alleghany Corporation, 11,6 mlrd dollarga.

2020-yilda BH Media Group Lee Enterprises'ga 140 mln dollarga sotildi; Berkshire Hathaway unga 576 mln dollar qarz berdi. 2020-yil may oyida xolding AQShning aviakompaniyalardagi barça aksiyalarini sotgani ma'lum qilindi.

Kompaniya suğurta, temir yöl, kommunal xöjalik va sanoat mahsuloti işlab çiqariş sohalarida faoliyat yuritadi, şuningdek konditer mahsulotlari, çakana savdo, mebel va zargarlik biznesiga ega. U töliq nazorat qilinadigan kompaniyalardan taşqari 50 ta kompaniyaning aksiya paketlariga ham egalik qiladi.

• Suğurta. Uç guruhga birlaşgan: GEICO (avtosuğurta), Berkshire Hathaway Reinsurance Group va Berkshire Hathaway Primary Group.
• Temir yöl. BNSF orqali; faqat yuk taşiydi, tarmoği AQShning turli mintaqalarini, şuningdek Kanada va Meksikaning ayrim hududlarini qamrab oladi.
• Kommunal xöjalik. Berkshire Hathaway Energy aksiyalarining 92 foizi nazorat qilinadi. Uning tarkibida PacifiCorp, MidAmerican Energy, NV Energy, Northern Powergrid, AltaLink, gaz quvuri kompaniyalari, BHE Renewables va köçmas mulk brokerlik tarmoği HomeServices of America bor.
• Sanoat. Lubrizol, IMC, Precision Castparts va Marmon Holdings kabi kompaniyalar.

Bundan taşqari kompaniya GEICO, Dairy Queen, Duracell, Lubrizol, Fruit of the Loom, NetJets va boşqalarga töliq egalik qiladi, Pilot Flying J aksiyalarining 80 foiziga ega.

• Aksiya paketlari: 50 ta kompaniyada 320 mlrd dollar (2022-yil oxiriga). Şundan Apple — 135,7 mlrd, Bank of America — 33,3 mlrd, Chevron — 26,7 mlrd, American Express — 26,6 mlrd, Coca-Cola — 24,0 mlrd dollar.
• Investitsiyalardan 2022-yilda 67,9 mlrd dollar zarar körilgan (2021-yilda 78,5 mlrd dollar foyda).
• Suğurta: 50 ming xodim, 2022-yilda suğurta mukofotlari 74,6 mlrd dollar (GEICO — 39 mlrd, qayta suğurta — 21,9 mlrd, Primary Group — 13,7 mlrd).
• GEICO AQSh avtosuğurta bozorida 12,8 foiz uluş bilan ikkinçi örinda.
• BNSF: 36 ming xodim, 2022-yilda tuşum 25,2 mlrd, sof foyda 5,9 mlrd dollar.
• Berkshire Hathaway Energy: 24 ming xodim, 2022-yilda tuşum 26,4 mlrd dollar.
• Sanoat bölinmasi: 191 ming xodim, 2022-yilda aylanma 30,8 mlrd dollar.
• 2024-yil avgustida kompaniya qiymati 1 trillion dollardan oşgan (ingliz Vikipediyasi); A sinf aksiyasi narxi 700 ming dollarga yetgan.
• Fortune 500 röyxatidagi örni: rus Vikipediyasida 7-örin, ingliz Vikipediyasida 5-örin.

Kompaniya Uorren Baffet nomi bilan çambarças boğliq; u direktorlar kengaşi raisi. Rahbarlik muddati manbalarda har xil körsatilgan: rus Vikipediyasida Baffet ijroçi direktor bölgan yillar 1965–2026, ingliz Vikipediyasida CEO sifatida 1970–2025. Ingliz Vikipediyasiga köra, Greg Abel 2026-yil boşida Baffetdan CEO lavozimini oldi. Çarli Manger vitse-prezident (ingliz Vikipediyasida 1978–2023-yillarda vitse-rais) bölgan. Baffet A sinf ovozli aksiyalarning 38,4 foizi va kompaniyadagi umumiy iqtisodiy uluşning 15,1 foiziga egalik qiladi.

Kompaniya xolding sifatida işlaydi: tarkibidagi korxonalar mustaqil faoliyat yuritadi. 2024-yil oxirida Omahadagi boş ofisda atigi 27 xodim işlagan.