Biofizika

− Oʻzbek tilidagi manbaga koʻra, mexanika qonuniyatlarini organizmni oʻrganishga (qon aylanishi, tovush va yorugʻlikni sezish) tatbiq qilishga birinchi urinish XVII asrda sodir boʻlgan. XVIII asr oxirida L. Galvani va A. V…

− XIX asr va XX asr boshlarida organizm energetikasi prinsiplari (Yu. R. Mayer), koʻrish va eshitish organlarining fizik asoslari hamda yorugʻlikning biologik strukturalar bilan taʼsiri (G. Gelmgols, K. A. Timiryazev, P. P…

− Oʻzbekistonda biofizikaga oid tadqiqotlar XX asrning 60-yillarida Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutida hamda Oʻzbekiston milliy universitetining biokimyo, keyinchalik biofizika kafedralarida boshlangan. Asosiy y…

+ Özbek tilidagi manbaga köra, mexanika qonuniyatlarini organizmni örganişga (qon aylanişi, tovuş va yoruğlikni seziş) tatbiq qilişga birinçi uriniş 17-asrda sodir bölgan. 18-asr oxirida L. Galvani va A. Volta …

+ 19-asr va 20-asr boşlarida organizm energetikasi prinsiplari (Yu. R. Mayer), köriş va eşitiş organlarining fizik asoslari hamda yoruğlikning biologik strukturalar bilan ta'siri (G. Gelmgols, K. A. Timiryazev, P. P.…

+ Özbekistonda biofizikaga oid tadqiqotlar 20-asrning 60-yillarida Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutida hamda Özbekiston milliy universitetining biokimyo, keyinçalik biofizika kafedralarida boşlangan. Asosiy y…

11 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

+ Biofizika, biologik fizika — biologik sistemalarda keçadigan fizik jarayonlarni va ularga ta'sir körsatadigan turli fizik omillarni örganadigan fan. Ingliz tilidagi manbada u fizikada qöllanadigan yondaşuv va usulla…

+ ## Nimani örganadi

+ Biofizika biologik taşkil etilişning barça darajalarini — molekulalardan organizm va populyatsiyalargaça — qamrab oladi. Örganilayotgan obyektning tuziliş darajasiga qarab u molekulyar biofizika, hujayra biofizikas…

+ Molekulyar biofizika makromolekulalar va boşqa muhim biologik birikmalarning tuzilişi hamda funksional xususiyatlarini örganadi. Hujayra biofizikasi hujayra hayotiy faoliyati asosidagi fizik-kimyoviy jarayonlarni va h…

+ Örganiş obyekti va usullariga köra biofizika molekulyar biologiya, bioorganik kimyo va biokimyoga yaqin bölgani uçun bu fanlar bilan köpinça fizik-kimyoviy biologiyaga birlaştiriladi. Rus tilidagi manbaga köra, …

+ ## Tarixi

+ Özbek tilidagi manbaga köra, mexanika qonuniyatlarini organizmni örganişga (qon aylanişi, tovuş va yoruğlikni seziş) tatbiq qilişga birinçi uriniş XVII asrda sodir bölgan. XVIII asr oxirida L. Galvani va A. V…

+ XIX asr va XX asr boşlarida organizm energetikasi prinsiplari (Yu. R. Mayer), köriş va eşitiş organlarining fizik asoslari hamda yoruğlikning biologik strukturalar bilan ta'siri (G. Gelmgols, K. A. Timiryazev, P. P…

+ “Biofizika” atamasi haqida manbalar turliça ma'lumot bermaydi, ammo bitta manbada u dastlab 1892-yilda Karl Pirson tomonidan kiritilgani aytiladi. Rus tilidagi manbada soha şakllanişida Ervin Şryodingerning «Hayot fi…

+ Özbekistonda biofizikaga oid tadqiqotlar XX asrning 60-yillarida Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutida hamda Özbekiston milliy universitetining biokimyo, keyinçalik biofizika kafedralarida boşlangan. Asosiy y…

+ ## Tarmoqlari va usullari

+ Rus tilidagi manbada YUNESKO nomenklaturasi böyiça quyidagi bölimlar keltirilgan: bioakustika, bioelektr, bioenergetika, biomexanika, biooptika, tibbiyot fizikasi, murakkab sistemalar biofizikasi, sezgi sistemalari bi…

+ Biofizikada turli optik usullar, sinxrotron nurlanişli rentgen strukturaviy tahlil, YaMR va EPR spektroskopiyasi, elektrometrik usullar, mikroelektrod texnikasi, lazer spektroskopiyasi, belgilangan atomlar usuli qöllan…

+ Biofizikaning köp sohalari tibbiyot, qişloq xöjaligi va atrof muhitni muhofaza qilişda ahamiyatga ega, jumladan ultratovuş va lazer nurini tibbiyotda qöllaş (özbek manbasi).