Biologiya
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Tirik organizmlar va hayot qonuniyatlarini o‘rganadigan fan.→ Tirik organizmlar va hayot qonuniyatlarini örganadigan fan. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
10 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Biologiya→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 20
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Biologiya (yunonça βίος — «hayot», λόγος — «ta'limot, fan») — tirik tabiat haqidagi fanlar majmuasi. U tirik organizmlarning tuzilişi, funksiyasi, ösişi, kelib çiqişi, evolyutsiyasi va tarqalişini örganadi.
+ ## Nimani örganadi
+ Biologiya hayotning barça körinişlarini: tirik organizmlar va tabiiy jamoalarning tuzilişi va funksiyasini, tirik mavjudotlarning kelib çiqişi va tarqalişini, ularning bir-biri va tirik tabiat bilan özaro boğlan…
+ Inglizça manbada biologiyani birlaştiruvçi beşta asosiy mavzu sanaladi: hujayra (hayotning asosiy birligi), gen va irsiyat, evolyutsiya, energiya aylanişi va gomeostaz (içki barqarorlikni saqlaş). Rus tilidagi man…
+ «Biologiya» terminini manbalarda turliça keltirişadi. Özbekça manbada uni 1892-yilda J. Lamark va G. R. Treviranus taklif etgani, T. Roze (1797) va K. Burdax (1800) asarlarida ham uçraşi aytiladi. Rusça manbada te…
+ ## Tarixi
+ Özbekça manbaga köra, biologiya tarixi ibtidoiy odamlar ğorlarga çizgan hayvon rasmlaridan boşlanadi; şunday rasmlar Surxondaryo viloyatidagi Köhitang toğining Zirovutsoy darasi ğorlaridan ham topilgan. Qadimgi…
+ Mikroskopning takomillaşuvi biologiyaning rivojiga katta ta'sir qildi. R. Guk hujayrani (1665), A. Levenguk bir hujayralilar va spermatozoidlarni (1673) kaşf etdi. K. Linney 1735-yilda „Tabiat sistemasi“ asarida hayvon…
+ J. Lamark „Zoologiya falsafasi“ (1809) asarida tirik mavjudotlar poğonasini evolyutsiya nuqtai nazaridan tuşuntirdi. Ç. Darvin „Turlarning paydo bölişi“ (1859) asarida evolyutsiyaning asosiy mexanizmi — tabiiy tanla…
+ ## Tarmoqlari va usullari
+ Tadqiqot ob'yektiga köra biologiya botanika (ösimliklar), zoologiya (hayvonlar), odam anatomiyasi va fiziologiyasi, mikrobiologiya (mikroorganizmlar) va gidrobiologiya (suvda yaşovçi organizmlar)ga bölinadi. Tadqiqo…
+ Özbekça manbada asosiy ilmiy-tadqiqot usullari sifatida kuzatiş, taqqoslaş, tarixiy va eksperimental usullar körsatiladi. Kuzatiş — eng dastlabki usullardan biri, u bugun ham ahamiyatini yöqotmagan. Rusça va ingl…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q420
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.