Boing
SaqlaşBoşqa nomlari: Boeing
Öqiş: 3 daqiqa
Boeing (The Boeing Company) — samolyotlar, vertolyotlar, raketalar va sun'iy yöldoşlar işlab çiqaradigan amerikalik köp millatli korporatsiya. Kompaniya 1916-yilda Sietlda (Vaşington ştati) asos solingan.
Tarixi
13Kompaniyaga 1916-yilda tijoratçi va yoğoç sanoati tadbirkori Uilyam Boing asos solgan. Ingliz tilidagi manbaga köra, u Pacific Aero Products Company nomli kompaniyani Sietlda taşkil etgan; şundan oldin Westervelt bilan birga «B&W» gidrosamolyotini yaratgan. Rus tilidagi manba Westerveltni Jorj ismli dengiz floti muhandisi deydi, ingliz tilidagi manba esa uni Konrad Westervelt deb ataydi. 1917-yilda kompaniya Boeing Airplane Company deb nomlandi.
1929-yilda Boeing ham kirgan United Aircraft and Transport yirik aviatsiya birlaşmasi tuzildi. 1934-yilda u uç qismga bölindi: Boeing Airplane Company, United Aircraft va United Airlines. Rus tilidagi manbaga köra, şundan keyin kompaniyani Filip Jonson boşqargan.
Ikkinçi jahon uruşi yillarida kompaniya köp sonli bombardimonçi samolyotlar qurdi, jumladan B-17 va B-29. 1950-yillarda B-47 va B-52 bombardimonçilari yaratildi. 1957-yilda Boeing 707, 1963-yilda Boeing 727 seriyali işlab çiqariş boşlandi. 1960-yilda Vertol Aircraft Corporation sotib olindi, 1961-yilda kompaniya nomi The Boeing Company deb özgardi. Keyingi yillarda Boeing 737, 747, 757, 767, 777 va 787 Dreamliner işlab çiqildi.
1990-yillarda kompaniya inqirozni boşdan keçirdi; rus tilidagi manbaga köra, 1995-yilgaça 70 mingdan ortiq xodim qisqartirildi. 1996-yilda Rockwell International mudofaa va aerokosmik bölinmalari sotib olindi. McDonnell Douglas bilan qöşiliş 1996-yil dekabrida e'lon qilingan, 1997-yil 1-avgustda yakunlangan (özbekça manbada bu 1996-yil deb körsatilgan). 2000-yilda Hughes Electronics sun'iy yöldoş bölinmasi sotib olindi. Boş ofis 2001-yilda Sietldan Çikagoga, 2022-yil may oyida Arlingtonga (Virjiniya) köçirildi.
2018 va 2019-yillarda ikkita Boeing 737 MAX halokatga uçradi; 346 kişi halok böldi, butun dunyoda bu turdagi samolyotlar parvozdan töxtatildi. 2024-yil 5-yanvarda Alaska Airlines 1282-reysida 737 MAX 9 samolyotining eşik qopqoği uzilib ketdi. 2024-yil sentabr oyida maşinistlar iş taşlaşi boşlandi va u 5-noyabrda şartnoma qabul qilinişi bilan tugadi.
Faoliyati (mahsulot va xizmatlar)
13Kompaniya fuqaro va harbiy samolyotlar, vertolyotlar, raketalar, kosmik tizimlar va sun'iy yöldoşlar işlab çiqaradi, şuningdek lizing va mahsulotga xizmat körsatiş xizmatlarini taklif qiladi. Ingliz tilidagi manbaga köra, Boeing AQShning qiymat jihatidan eng yirik eksportçisi.
Ingliz tilidagi manbada uçta asosiy bölinma körsatilgan: Boeing Commercial Airplanes (fuqaro samolyotlari), Boeing Defense, Space & Security (harbiy samolyotlar, vertolyotlar, raketalar, kosmik tizimlar) va Boeing Global Services (texnik xizmat va modernizatsiya). Rus tilidagi manbada esa Boeing Capital Corporation, Shared Services Group va Boeing Engineering, Operations & Technology ham sanalgan. Işlab çiqariş quvvatlari Sietl atrofida, Everett va Rentonda, şuningdek Kaliforniya, Missuri va Janubiy Karolinada joylaşgan.
Özbekça manbaga köra, Özbekiston ham Boeing samolyotlaridan foydalanadi va Toşkent davlat aviatsiya instituti bilan hamkorlik yölga qöyilgan.
Raqamlarda
13- 1997-yilda yillik savdo hajmi 76 mlrd AQSH dollari (özbekça manba; faqat yölovçi laynerlar, jami 375 samolyot).
- 2021-yilda savdo hajmi 62,3 mlrd dollar (ingliz tilidagi manba).
- 1980-yillar oxirida 147 ming işçi va xizmatçi (özbekça manba).
- Fortune 500 röyxatida 2020-yilda 54-örin (ingliz tilidagi manba), 2022-yilda 60-örin (rus tilidagi manba).
- Harbiy mahsulot 2021-yilda tuşumning 56 foizini taşkil etgan (rus tilidagi manba).
- Boeing 777 yölovçi samolyotlar uçun masofa rekordini örnatgan: 21 601 km (rus tilidagi manba).
- Rynok kapitalizatsiyasi 2022-yil oxirida 112 mlrd dollar (rus tilidagi manba).
Rahbariyati va tuzilmasi
13Aksiyalar Nyu-York fond birjasida sotiladi. 2020-yilda boş direktor Deyv Kalxun bölgan; ingliz tilidagi manbada keyinroq boş direktor sifatida Kelli Ortberg tilga olingan. Rus tilidagi manbada 2019-yil voqealari davridagi sobiq rahbar sifatida Dennis Myulenburg tilga olinadi. Kompaniyaning boş ofisi Arlington okrugidagi Crystal City hududida joylaşgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Boing // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1853 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABoing. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1853
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1853
Raqamlarda
Xodimlar soni · 31-dekabr 2023
171 ming kişi
+11,8 % (yaxşi)31-dekabr 2018ga nisbatan
Daromad (tuşum) · 2024-yil
AQSh dollari: 66,5 mlrd
−14,5 % (yomon)2023-yilga nisbatan
Sof foyda · 2023-yil
AQSh dollari: -2,2 mlrd
−121,4 % (yomon)2018-yilga nisbatan
Umumiy kapital (öz mablaği) · 2023-yil
AQSh dollari: -17,2 mlrd
Aktivlar · 2023-yil
AQSh dollari: 137 mlrd
+16,7 % (yaxşi)31-dekabr 2018ga nisbatan
Bozor qiymati · 26-fevral 2026
AQSh dollari: 180,9 mlrd
−6,4 % (yomon)31-dekabr 2018ga nisbatan
Manba: Wikidata (CC0)· bot muntazam yangilaydi, oxirgi marta 2026-yil 26-oktabr
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q66wikidata.org · 8 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.