Boqi Muhammadxon
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
15 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Boqi_Muhammadxon→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 8
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Boqi Muhammadxon — Buxoro xonligining aştarxoniylar (joniylar) sulolasiga mansub hukmdori, davlat arbobi va sarkarda. Uning hukmronligi davrida xonlik Safaviylar, qozoq xonligi va boşqa tahdidlarga qarşi kuraşgan.
+ ## Kelib çiqişi va tuğilgan yili
+ Özbekça Vikipediyaga köra, Boqi Muhammadxon 1554-yilda tuğilgan, Jonibek Sulton (Joni Muhammad) va Zuhrabegimning ikkinçi farzandi bölgan. Rus tilidagi Vikipediyada esa uning hayot yillari 1579–1605 deb körsatilga…
+ Bir qator tarixiy manbalarda uning şajarasi Jonibek Sulton, Yormuhammad, Manğişloq Çavaq Sulton orqali Toqay Temur, Jöjixon va Çingizxonga borib taqalişi aytiladi. Aştarxoniylarning kelib çiqişi Jöjixonning ö…
+ ## Taxtga kelişigaça
+ Abdullaxon II va Abdulmöminxon vafotidan keyin Buxoro xonligiga qöşni davlatlar hujum qilgan. Boqi Muhammadxon akasi Din Muhammadxon bilan Xurosonda Safaviy qizilboşlariga qarşi kuraşgan. 1599-yilda u Hirotni himoy…
+ Özbekça Vikipediyaga köra, Pirmuhammadxon bilan orasi buzilgaç, 1601-yil iyunida Samarqanddagi Boği Şamolda bölgan jangda Boqi Muhammadxon uni yengib, qatl ettirgan. Rus tilidagi maqolada T. Sultanovga tayanib, Pi…
+ ## Hukmronligi
+ Taxtga çiqiş sanasi manbalarda turliça: özbekça maqolada 1601-yil, inglizça maqolada 1603-yil 17-noyabr körsatilgan. Ayrim manbalarga köra, dastlab otasi Joni Muhammad xon deb e'tirof etilgan, nomiga xutba öqili…
+ U ukasi Vali Muhammadxonni Balx hokimi etib tayinlagan. Xonlik yaxlitligini saqlaş va yöqotilgan yerlarni qaytariş uçun köplab harbiy yurişlar qilgan.
+ ## Harbiy yurişlari
+ Şoh Abbos I Balxni egallaş uçun yuriş qilganda, 1602-yil iyulida Amudaryo böyidagi Puli Xatabod jangida qizilboşlar mağlub bölib, Eronga qaytgan. Boqi Muhammadxon Maymana, Şibirğon, Andxöy, Badaxşon, Bağlon,…
+ ## Taşqi siyosati va islohotlari
+ Boqi Muhammadxon Safaviylarga qarşi kuraşda Usmonlilar imperiyasi bilan ittifoq tuzişga harakat qilgan. 1599–1600-yillarda sultonga elçi yuborib, harbiy kömak va töplar söragan. Usmonli devoni Şirvon beklarbegi o…
+ U boşqaruv tizimi, soliqlar va qöşinni qayta taşkil etiş böyiça islohotlar ötkazgan. Rus tilidagi maqolada uning tangalarida «Boqi Muhammad Bahodirxon» yozuvi va dastlabki tört xalifa ismlari bölgani aytiladi. …
+ ## Vafoti
+ Boqi Muhammadxon 1605-yilda vafot etgan. Tarixçi Dilorom Sangirova tadqiqotlariga köra, u 51 yoşida kasallikdan olamdan ötgan. Arminiy Vamberiga köra oğir kasallikka çalingan va Amudaryo suvi bilan davolaş natija…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q4075881
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.