Böz (daşt)

Böz — Markaziy Farğonaning şarqiy qismida, Andijon viloyati hududida joylaşgan daşt. ÖzME'ga köra, uning maydoni taxminan 110 kvadrat kilometrni taşkil etadi. Daştning özlaştirilgan yerlarida Andijon viloyatining Böz tumani hamda qisman Farğona viloyatining qöşni tumanlari joylaşgan. Daşt Farğona vodiysining markaziy, past qismida yotadi va vodiyning boşqa daştlari singari asosan sun'iy suğoriş tarmoqlari qurilgandan keyin özlaştirilgan.1

Böz daştining yer yuzasi tekis bölib, köp joylari botqoqlik va şör yerlardan iborat. ÖzME'ga köra, taxminan 4000 gektar maydon şörxok. Hududda tabiiy oqar suv yöq. Tuproqlari asosan suğoriladigan ötloqi, ötloqi-botqoq va şörxok tuproqlardir. Tabiiy ösimliklardan qamiş, beda va şöra ösadi, ba'zi joylarda butalar uçraydi.

Iqlimi keskin kontinental. ÖzME ma'lumotiga köra, yanvarning örtaça harorati −3 daraja bölib, qişda sovuq −26 darajagaça tuşişi mumkin. Iyulning örtaça harorati 27 daraja, eng yuqori harorat esa 40 darajaga yetadi. Ösimliklarning vegetatsiya davri 240 kunça davom etadi. Yiliga 100–150 millimetr yoğin tuşadi, uning uçdan biridan ortiği dekabr–fevral oylariga töğri keladi. Bunday quruq iqlim şaroitida dehqonçilik faqat sun'iy suğoriş hisobiga yuritiladi.

Ekinzor va boğlar Katta Farğona kanali va ÖzME'da Oxunboboyev nomi bilan tilga olingan kanaldan suv oladi. Aholi asosan paxtaçilik, sabzavotçilik va boğdorçilik bilan, qisman şolikorlik bilan şuğullanadi. Daştning nomi tuman markazi — Böz şaharçasining nomida ham saqlangan.

Özbekça Vikipediyaga köra, daşt hududida joylaşgan Böz tumani 1950-yil 5-aprelda taşkil etilgan, 2019-yil 30-sentyabrda esa Böston tumani deb qayta nomlangan. Şu maqolada keltirilişiça, tuman yer yuzasi dengiz sathidan qariyb 500 metr balandlikdagi tekislik bölib, ğarbiy qismida köçma qum tepaliklari köp, tepaliklar orasidagi pastliklarda botqoqliklar uçraydi. Tuman xöjaliklari ham Katta Farğona kanali orqali suğoriladi.