Citigroup

Citigroup Inc. (Citi) — Nyu-York şahrida joylaşgan Amerika köp millatli investitsiya banki va moliyaviy xizmatlar kompaniyasi. U AQShdagi «katta törtlik» banklaridan biri hisoblanadi.

Kompaniya asosi — Citibank. Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, City Bank of New York 1812-yil 16-iyunda Nyu-York ştati tomonidan 2 million dollar kapital bilan tuzilgan, 14-sentyabrda iş boşlagan va birinçi prezidenti Samuel Osgood bölgan. Rus tilidagi Vikipediyada esa bank 1791-yilda taşkil etilgan First Bank of the United States ning Nyu-York bölimidan 1812-yilda mustaqil bankka aylantirilgani aytiladi.

1865-yilda bank milliy bank litsenziyasini olib, National City Bank of New York nomini oldi. 1893-yilgi vahimadan keyin Nyu-Yorkning eng yirik banki, 1890-yillarda esa AQShning eng yirik banki böldi (rus Vikipediyasida 1894-yil, ingliz Vikipediyasida 1895-yilgaça deyiladi). 1914-yilda Buenos-Ayresda boşqa AQSh bankining xorijdagi birinçi filiali oçildi. 1919-yilda bank 1 milliard dollarlik aktivga yetgan birinçi Amerika banki böldi. 1955-yilda First National Bank of New York bilan birlaşib, First National City Bank of New York nomini oldi. 1961-yilda muomaladagi depozit sertifikati (NCD) taklif etildi. 1967–1968-yillarda xolding kompaniya First National City Corporation tuzildi; 1974-yilda u Citicorp deb, 1976-yilda bank Citibank, N.A. deb qayta nomlandi.

Citigroup Citicorp va Travelers Group birlaşuvi natijasida taşkil topgan. Rus Vikipediyasiga köra, kompaniya 1998-yil 7-aprelda, ingliz Vikipediyasiga köra 1998-yil 8-oktyabrda tuzilgan (ingliz Vikipediyasida birlaşuv 6-aprelda e'lon qilingani aytiladi). Taşkil topganda aktivlari 698 mlrd dollar edi. Glass–Steagall qonunining qolgan qoidalari suğurta aktivlarini sotişni talab qilardi, biroq 1999-yilda Gramm–Leach–Bliley qonuni qabul qilindi. Travelers 2002-yilda kompaniyadan ajratildi.

2000-yilda Associates First Capital Corporation sotib olindi (rus Vikipediyasida 27 mlrd dollar, ingliz Vikipediyasida 31,1 mlrd dollarlik aksiya). 2001-yilda Banamex va boşqa xorijiy aktivlar xarid qilindi. 2007–2008-yillardagi moliyaviy inqirozda kompaniya tölovga layoqatsiz bölib qoldi; 45 mlrd dollar ajratildi, davlat eng muammoli aktivlarning 306 mlrd dollarlik zararini kafolatladi. 2009-yilda Citicorp va Citi Holdings bölinmalari şakllantirildi; davlat uluşi 2010-yilda töliq sotildi. 2014-yilda 11 mamlakatda iste'molçi banki faoliyati töxtatildi.

Ingliz tilidagi Vikipediyaga köra, Citigroup beşta asosiy yönalişda işlaydi: Banking & International (investitsiya, korporativ va tijorat banki xizmatlari), Markets (savdo xizmatlari), Services (naqd pulni boşqariş, tölovlar, savdo moliyasi, depozitariy xizmatlari), Wealth (boylikni boşqariş va çakana bank, jumladan Citibank) hamda U.S. Consumer Cards (AQShda kredit kartalar böyiça uçinçi yirik emitent). Rus Vikipediyasiga köra, kompaniya AQSH ğaznaçiligi qimmatli qoğozlarining birlamçi dileridir.

• Boşqaruvdagi aktivlar: rus Vikipediyasida 1,8 trillion dollardan ortiq, ingliz Vikipediyasida taxminan 2,8 trillion dollar.
• Forbes Global 2000 (2024): 28-örin (rus Vikipediyasi); 2023-yilda 24-örin (ingliz Vikipediyasi).
• Fortune 500: 36-örin (ingliz Vikipediyasi).
• 2007–2008-yillarda xodimlar soni taxminan törtdan biriga qisqarib, 300 ming kişiga tuşdi (rus Vikipediyasi).

Birinçi prezident Samuel Osgood (1812–1813) bölgan. Keyingi rahbarlar orasida Moses Taylor, Percy Pyne, James Stillman bor. Walter Wriston 1970–1984-yillarda, John S. Reed 1984-yilda boş direktor etib saylangan. Citigroup taşkil topganda John S. Reed va Sandy Weill hamraislar va hamrahbarlar etib e'lon qilingan. 2009-yildan Citicorp va Citi Holdings bölinmalari ajratilgan; Citi Holdings 2017 moliyaviy yilda tugatilişi rejalaştirilgan.