dariy tili
Hozirgi matn kimniki
- Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
Dariy tili — Afgʻonistonning ikki rasmiy tilidan biri, fors tilining Afgʻonistonda qoʻllanadigan shakli.→ Dariy tili — Afğonistonning ikki rasmiy tilidan biri, fors tilining Afğonistonda qöllanadigan şakli. - General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
11 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− XV asr ikkinchi yarmidan dariy til siyosiy va ijtimoiy sabablarga koʻra tarmoqlana boshladi. XX asrga kelib uch koʻrinish shakllandi: Erondagi fors adabiy tili, Tojikistondagi tojik adabiy tili va Afgʻonistondagi adabiy …
− ## Yozuvi Fors tilini yozishda pahlaviy yozuvi oʻrniga arab yozuvini joriy etish IX asrda Xurosondagi Tohiriylar davrida amalga oshirilgan. Dariy tili ham arab yozuviga asoslangan alifboda yoziladi.
− ## Tarixi Dariy fors tilining davomi: u oʻrta fors tilidan, u esa qadimgi fors tilidan kelib chiqqan. Tarixiy qoʻllanishda «dariy» Sosoniylar saroyi tilini bildirgan. Koʻpchilik olimlar bu soʻzni «saroy» maʼnosidagi dar …
− IX asr oxiridan XVI asr boshigacha dariy tili hozirgi Eron, Afgʻoniston, Ozarbayjon, qisman Markaziy Osiyo va Shimoli-Gʻarbiy Hindiston hududlarida tarqaldi. Unda Rudakiy, Hofiz, Umar Xayyom, Nosir Xisrav, Bedil, Nizomiy…
+ 15-asr ikkinçi yarmidan dariy til siyosiy va ijtimoiy sabablarga köra tarmoqlana boşladi. 20-asrga kelib uç köriniş şakllandi: Erondagi fors adabiy tili, Tojikistondagi tojik adabiy tili va Afğonistondagi adabiy …
+ ## Yozuvi Fors tilini yozişda pahlaviy yozuvi örniga arab yozuvini joriy etiş 9-asrda Xurosondagi Tohiriylar davrida amalga oşirilgan. Dariy tili ham arab yozuviga asoslangan alifboda yoziladi.
+ ## Tarixi Dariy fors tilining davomi: u örta fors tilidan, u esa qadimgi fors tilidan kelib çiqqan. Tarixiy qöllanişda «dariy» Sosoniylar saroyi tilini bildirgan. Köpçilik olimlar bu sözni «saroy» ma'nosidagi dar …
+ 9-asr oxiridan 16-asr boşigaça dariy tili hozirgi Eron, Afğoniston, Ozarbayjon, qisman Markaziy Osiyo va Şimoli-Ğarbiy Hindiston hududlarida tarqaldi. Unda Rudakiy, Hofiz, Umar Xayyom, Nosir Xisrav, Bedil, Nizomiy G…
7 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 27
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Dariy tili — Afğonistonning ikki rasmiy tilidan biri, fors tilining Afğonistonda qöllanadigan şakli.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Dariy_tili→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 27
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ **Dariy tili** (دری) — Afğonistondagi ikki rasmiy tilning biri (ikkinçisi puştu tili). Fors tilining Afğonistonda qöllanadigan körinişi sifatida ham ta'riflanadi; forsiy dariy, forsiy, forsi-kobuli kabi nomlar bil…
+ ## Tasnifi Dariy tili — eroniy tillarga mansub. Köpçilik olimlar uni fors yoki tojik tilining bir turi deb hisoblaydi. Fors tilidan u asosan fonetikasi (ayniqsa unlilar tizimi) bilan farq qiladi, luğat va grammatikada…
+ XV asr ikkinçi yarmidan dariy til siyosiy va ijtimoiy sabablarga köra tarmoqlana boşladi. XX asrga kelib uç köriniş şakllandi: Erondagi fors adabiy tili, Tojikistondagi tojik adabiy tili va Afğonistondagi adabiy …
+ Dariy nomi bilan Eronning Yazd va Kirmon viloyatlaridagi zarduştiylar gapiradigan markaziy eroniy şevalar ham ma'lum. Ular Afğoniston dariysi bilan bevosita boğliq emas.
+ ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar Dariy tili Afğonistonning şimoliy, ğarbiy va markaziy hududlarida, şu jumladan Kobulda keng tarqalgan. Şuningdek, Pokistonning şimolida va Eronning şarqida ham qöllanadi. Asosiy …
+ ## Yozuvi Fors tilini yozişda pahlaviy yozuvi örniga arab yozuvini joriy etiş IX asrda Xurosondagi Tohiriylar davrida amalga oşirilgan. Dariy tili ham arab yozuviga asoslangan alifboda yoziladi.
+ ## Tarixi Dariy fors tilining davomi: u örta fors tilidan, u esa qadimgi fors tilidan kelib çiqqan. Tarixiy qöllanişda «dariy» Sosoniylar saroyi tilini bildirgan. Köpçilik olimlar bu sözni «saroy» ma'nosidagi dar …
+ IX asr oxiridan XVI asr boşigaça dariy tili hozirgi Eron, Afğoniston, Ozarbayjon, qisman Markaziy Osiyo va Şimoli-Ğarbiy Hindiston hududlarida tarqaldi. Unda Rudakiy, Hofiz, Umar Xayyom, Nosir Xisrav, Bedil, Nizomiy…
+ Afğonistonda til avval «Afğonistonning fors tili» yoki «forsi-kobuli» deb atalgan. Rasmiy nomi 1964-yilda «dariy» deb özgartirilgan; manbalarga köra, bu qaror lingvistik emas, köproq siyosiy asosda bölgan.
+ ## Xususiyatlari Adabiy dariyda sakkizta unli fonema bölib, unlilar sifati (kötarilişi) bilan farqlanadi. Eron fors tilidan farqlar: - Dariyda «majhul» unlilari (ē, ō) saqlangan, Eronda ular i va u bilan qöşilib ket…
+ Sintaksisda farq kam; asosiy farq davomiy zamon ifodasida. Luğatda ham ayrim farqlar bor.
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q178440
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.