Ğazalkent GES
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Ğazalkent GES — Toşkent viloyatining Böstonliq tumanida, Ğazalkent şahri yaqinida Çirçiq daryosiga qurilgan gidroelektr stansiyasi. Rusça Vikipediyaga köra, u GES-28 raqami bilan ham ma'lum, Çirçiq–Bözsuv GESlar kaskadining uçinçi pögonasi hisoblanadi va «Özbekgidroenergetika» aksiyadorlik jamiyatiga qaraşli.1
Qurilişi va tarixi
13Rusça Vikipediyaga köra, stansiya qurilişi 1976-yilda boşlangan, birinçi gidroagregat 1980-yilda, qolgan ikkitasi 1981-yilda işga tuşirilgan. ÖzME esa stansiyaning işga tuşirilgan yili sifatida 1982-yilni körsatadi. Stansiya Çirçiq daryosidagi GESlar zanjirining bir halqasi bölib, daryo suvidan ham energetika, ham suğoriş maqsadlarida foydalaniş tizimiga kiradi.
Tuzilişi
13Bu — tögonli, örinli turdagi GES: stansiya binosi bevosita suv bosimini uşlab turuvçi inşootlar tarkibiga kiradi. Rusça Vikipediyada keltirilişiça, inşootlar majmuasi balandligi 35 metrgaça bölgan ikki tuproq tögondan (öng qirğoqdagisi 485 metr, çap qirğoqdagisi 177 metr uzunlikda), suv taşlağiçlar bilan birlaştirilgan stansiya binosidan va 110 kilovoltli oçiq taqsimlaş qurilmasidan iborat.
ÖzME'ga köra, stansiyada har biri 40 MVt quvvatli uçta agregat örnatilgan, umumiy quvvati 120 MVt. Rusça Vikipediyaga köra, agregatlar burilma kurakli turbinalar bilan jihozlangan; ularning işçi ğildiragi diametri 5 metr, hisobiy bosimi 25 metr. Turbinalarni Sizrandagi «Tyajmaş», generatorlarni Novosibirskdagi «Elsib» zavodi tayyorlagan.
Elektr energiyasi işlab çiqariş
13ÖzME ma'lumotiga köra, 2003-yilda stansiya 532,5 million kVt·soat elektr energiyasi bergan. Rusça Vikipediyada uning örtaça yillik işlab çiqarişi 418 million kVt·soat deb körsatilgan; 2020-yil boşigaça foydalaniş davomida stansiya jami 16 milliard kVt·soatdan ortiq energiya işlab çiqargan. ÖzME'ga köra, elektr energiyasi Ğazalkent, Çirçiq şaharlari va Böstonliq tumanidagi sanoat korxonalari hamda boşqa iste'molçilarga yetkaziladi; stansiya Örta Osiyoning birlaşgan energetika tizimiga ulangan.
Modernizatsiya
13Rusça Vikipediyaga köra, stansiyani modernizatsiya qiliş rejalaştirilgan: turbinalarning işçi ğildiraklari, generatorlarning ayrim qismlari, boşqaruv va himoya uskunalari almaştirilib, quvvat 124 MVt gaça, yillik işlab çiqariş esa 437,1 million kVt·soatgaça oşirilişi kerak. Loyiha qiymati taxminan 35 million AQŞ dollari, işlar 2028–2032-yillarga möljallangan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ğazalkent GES // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3187 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAĞazalkent GES. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3187
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3187
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Газалкентская ГЭСru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 11-jild, 5-b.manbaa.uz · ÖzME, 11-jild, 5-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.