Greenlandic
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 22-oktabrYozgan: Yangi alifbo
Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan
4 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
12 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa
- General matn · 2026-yil 20-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş
Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.
− Til Grenlandiyaga XIII asrda Tule madaniyati vakillari bilan kelgan; undan oldingi Saqqaq va Dorset madaniyatlari tillari nomaʼlum. Dastlabki tavsiflar XVII asrga oid. XVIII asr boshida daniyalik missionerlar kelgach, lu…
+ Til Grenlandiyaga 13-asrda Tule madaniyati vakillari bilan kelgan; undan oldingi Saqqaq va Dorset madaniyatlari tillari noma'lum. Dastlabki tavsiflar 17-asrga oid. 18-asr boşida daniyalik missionerlar kelgaç, luğat va…
15 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)
- Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 28
Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi
Grenland tili (kalaallisut) — Grenlandiyaning yagona rasmiy tili, eskimos-aleut tillar oilasiga mansub inuit tili.
- General matn · 2026-yil 18-oktabrYozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 28
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Grenland tili (öz nomi — kalaallisut) — eskimos-aleut tillar oilasining eskimos tarmoğiga kiruvçi inuit tili. Grenlandiyaning yagona rasmiy tili bölib, lotin yozuvida yoziladi.
+ ## Tasnifi
+ Kalaallisut va boşqa grenland lahjalari eskimos-aleut oilasiga kiradi va Kanada hamda Alyaskadagi inuit tillariga, masalan, inuktitutga yaqin. Asosiy lahja — ğarbiy grenland lahjasi kalaallisut; u köpinça butun grenl…
+ Kalaallisut tört şevaga bölinadi: Upernavik atrofidagi şeva (şarqiy lahjaga öxşaş jihatlari bor), Uummannaq va Disko böyi şevasi, markaziy şeva (adabiy til şunga asoslangan; Sisimiut, Nuuk atrofi va janubda M…
+ ## Tarqalişi va sözlaşuvçilar
+ Ingliz tilidagi manbaga köra, 2025-yilda taxminan 57 000 ona tilida sözlaşuvçi bor; bu eskimos-aleut tillari içida eng köp. Rus tilidagi manbada 2006-yil bahosi keltirilgan: taxminan 56 ming kişi, ulardan qariyb 4…
+ 2009-yil iyunidan grenland tili avtonom hududning yagona rasmiy tiliga aylandi; ungaça daniya tili bilan birga rasmiy edi. Grenlandiyada savodxonlik 100 foiz deb körsatiladi. Til YuNESKOning xavf ostidagi tillar kitobi…
+ ## Yozuvi
+ Grenland tili mustamlakaçilik boşlanganidan beri lotin yozuvidan foydalanadi. Pauli Egede 1750-yilgi luğatida birinçi yozma me'yorni taklif qilgan. 1851-yildan 1973-yilgaça Samuel Kleynşmidt işlab çiqqan imlo iş…
+ ## Tarixi
+ Til Grenlandiyaga XIII asrda Tule madaniyati vakillari bilan kelgan; undan oldingi Saqqaq va Dorset madaniyatlari tillari noma'lum. Dastlabki tavsiflar XVII asrga oid. XVIII asr boşida daniyalik missionerlar kelgaç, lu…
+ Daniya mustamlakasidan 1979-yildagi özini özi boşqarişgaça til daniya tili bosimini sezdi; 1950-yillarda Daniya til siyosati daniya tilini mustahkamlaşga qaratilgan edi. 1979-yildan «grenlandlaştiriş» siyosati bo…
+ ## Xususiyatlari
+ Grenland tili polisintetik, faqat qöşimçalar (suffikslar) yordamida söz yasaydigan til. Sözlarga ildiz va qöşimçalar ketma-ket qöşilib, uzun sözlar hosil böladi. Ingliz tilidagi manbaga köra, 400–500 ta söz…
+ Ot sakkiz kelişikda (absolyutiv, ergativ, ekvativ, instrumental, lokativ, allativ, ablativ, prolativ) turlanadi va egalik şakliga ega. Fe'l sakkiz mayl böyiça tuslanadi, ega va töldiruvçining şaxs va soniga moslas…
+ Unli tovuşlar uçta: /i/, /u/, /a/. Uvulyar undoşlardan oldin /i/ va /u/ imloda e va o bilan yoziladi (masalan, illoqarpoq). Yagona diftong — /ai/, faqat söz oxirida keladi. Yangi tuşunçalar uçun odatda öz ildizla…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabrYozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q25355
Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.