Hewlett-Packard

Hewlett-Packard (HP) — AQShning axborot texnologiyalari korporatsiyasi. U kompyuterlar, printerlar, serverlar, kalkulyatorlar va tarmoq uskunalari hamda tegişli xizmatlarni işlab çiqargan. Asosçilari — William Hewlett va David Packard. Kompaniya 2015-yilda HP Inc va Hewlett Packard Enterprise nomli ikki kompaniyaga bölingan.

Hewlett va Packard Stenford universitetini bitirgan. Rusça manbada bitirgan yili 1934 deb, inglizça manbada 1935 deb körsatilgan. Kompaniya Kaliforniya ştatining Palo-Alto şahridagi garajda boşlangan; boşlanğiç kapital 538 dollar edi. Kompaniya nomi asosçilarning familiyalaridan tuzilgan: qaysi familiya birinçi kelişi qur'a (rusça manbada) yoki tanga taşlaş (inglizça manbada) bilan hal qilingan. Taşkil etilgan sana manbalarda turliça: rusça manbada 1939-yil 1-yanvar, inglizça manbada 1939-yil 2-iyul.

Birinçi mahsulot — HP 200A past çastotali generator bölib, unda kritik qismda kiçik çöğlanma lampa rezistor sifatida işlatilgan. Rusça manbada uning narxi 54,4 dollar, inglizça manbada 89,40 dollar deb berilgan; raqobatçilar esa 200 dollardan ortiq narxda kamroq barqaror generatorlar sotgan. Dastlabki mijozlardan biri Uolt Disney studiyasi bölib, u «Fantaziya» multfilmi uçun sakkizta HP 200B generatorini (har biri 71,5 dollardan) sotib olgan.

Keyingi yillarda kompaniya quyidagi mahsulotlarni çiqargan:

• 1966-yil — HP 2116A mini-kompyuteri (Wired jurnali fikriça, dunyodagi birinçisi; inglizça manbada kompaniya 1966-yilda HP 2100 / HP 1000 seriyasi bilan kompyuter bozoriga kirgani aytilgan);
• 1968-yil — HP 9100A stol usti dasturlanuvçi kalkulyatori;
• 1972-yil — HP-35 ilmiy çöntak kalkulyatori;
• 1974-yil — HP-65 dasturlanuvçi mikrokalkulyator;
• 1984-yil — ThinkJet va LaserJet printerlari;
• 1988-yil — DeskJet printeri.

1999-yilda ölçov va tahlil uskunalari bilan şuğullangan bölinmalar Agilent Technologies kompaniyasiga ajratildi. 2002-yilda HP Compaq bilan birlaşdi. Keyingi xaridlar: Electronic Data Systems, 3Com, Palm, 3PAR va Autonomy (Autonomy 2011-yil avgustda 10,3 mlrd dollarga sotib olinişi e'lon qilingan, 2012-yil noyabrda taxminan 8,8 mlrd dollarlik aktivlar hisobdan çiqarilgan). EDS xaridi yili rusça manbada 2009, inglizça manbada 2008 deb berilgan.

2014-yil sentabrda Meg Uitmen kompaniyani ikkiga böliş rejasini e'lon qildi. 2015-yil 1-noyabrda kompaniya HP Inc (şaxsiy kompyuterlar va printerlar) hamda Hewlett Packard Enterprise (serverlar, korporativ xizmatlar va yeçimlar)ga ajraldi.

2014-yil aprelda kompaniya AQShning «Xorijdagi korrupsiya amaliyoti töğrisida»gi qonunini buzganini tan olib, Rossiya, Meksika va Polşada pora berilgani haqida ma'lum qildi. Sud taşqarisidagi kelişuvga köra 108 mln dollar jarima tölaşga rozi böldi.

Dastlab kompaniya elektron sinov va ölçov uskunalarini işlab çiqargan. Keyinçalik asosiy yönalişlar şaxsiy kompyuterlar, serverlar, ma'lumotlarni saqlaş tizimlari, tarmoq uskunalari, dasturiy ta'minot, printerlar va tasvir çiqariş qurilmalari böldi. Mahsulotlar uy xöjaliklari, kiçik va örta biznes hamda yirik korxonalarga sotilgan; kompaniya şuningdek xizmat körsatiş va konsalting bilan ham şuğullangan. Inglizça manbaga köra, HP 2007-yildan 2013-yilning ikkinçi çoragigaça dunyodagi yetakçi şaxsiy kompyuter işlab çiqaruvçisi bölgan, undan keyin Lenovo oldinga çiqqan.

• Boşlanğiç kapital: 538 dollar.
• 2010-yilda xodimlar soni: 304 ming (rusça manba); eng yuqori körsatkiç 2011-yilda 350 ming (inglizça manba).
• 2008-yilda EDS xarididan keyingi umumiy daromad: 118,4 mlrd dollar; 2009-yilda Fortune 500 röyxatida 9-örin (inglizça manba).
• 2009-yil birinçi yarmida EMEA mintaqasida bosma qurilmalar bozorining 40,5 foizi HP uluşiga töğri kelgan (Gartner).
• 2015-yil iyun holatiga köra şaxsiy kompyuterlar jahon bozorining taxminan 18,5 foizi.

Asosçilar boşqaruvda iştirok etgan: inglizça manbaga köra, 1947-yilda kompaniya inkorporatsiya qilinganda Packard prezident bölgan, 1964-yilda raislikka ötgan; 1978-yilda Hewlett boş direktorlikdan ketib, örniga John A. Young kelgan. Keyingi boş direktorlar (rusça manba): Karli Fiorina (1999–2005), Mark Xerd (2006 – 2010-yil avgust), Leo Apoteker (2010-yil oktabr – 2011-yil sentabr), Margaret Uitmen (2011–2015). Bölinişdan keyin Uitmen Hewlett Packard Enterprise prezidenti va boş direktori, şuningdek HP Inc boşqaruv kengaşi raisi böldi; HP Inc prezidenti — Dion Vaysler. Bölinişda HP Inc eski kompaniyaning nomini hamda NYSE tikerini saqladi, Hewlett Packard Enterprise esa HPE tikeri ostida savdo qiladi.