Humana

Humana Inc. — AQShning Luisvill (Kentukki ştati) şahrida joylaşgan tibbiy suğurta kompaniyasi. Inglizça Vikipediyaga köra, 2024-yilda Fortune 500 röyxatida 92-örinni egallagan va AQShdagi tibbiy suğurta xizmatlarini körsatuvçilar orasida törtinçi yirik kompaniya hisoblanadi.

Kompaniyaga 1961-yilda huquqşunoslar Uendell Çerri va Devid Jons asos solgan. U dastlab Extendicare nomi bilan xususiy sanatoriylar (nursing home) bilan şuğullangan. 1960-yillarning örtalarida işga tuşirilgan Medicare dasturi imkoniyatlaridan foydalanib, kompaniya tez ösgan, sanatoriylar soni 40 taga yetgan. 1972-yilda şeriklar sanatoriylar tarmoğini sotib, kasalxonalarga ötgan. 1974-yilda kompaniya Humana deb qayta nomlangan.

1978-yilda Humana AQShdagi ikkinçi yirik kasalxonalar tarmoği American Medicorp'ni sotib olgan. 1982-yilga kelib kasalxonalar soni 90 taga yetgan. Qonunçilikdagi özgarişlar tufayli ösiş qiyinlaşgaç, kompaniya tibbiy suğurta sohasiga kengaygan. 1990-yilda Çikagodagi Miçael Reese Health Plan Inc. sotib olingan.

1990-yillarning boşida suğurta bölimi kasalxonalar bölimidan oşib ketgan va kasalxonalar alohida Galen Health Care, Inc. kompaniyasiga ajratilgan. Galen keyinçalik Columbia Hospital Corporation tomonidan qöşib olingan; inglizça manbaga köra, 73 ta kasalxona 3,4 mlrd dollarga sotilgan. 1998-yilda UnitedHealth Group Humana'ni sotib olişga urinib, muvaffaqiyatsiz bölgan. 2010-yilda Humana Concentra'ni 790 mln dollarga sotib olgan va 2015-yilda 1 mlrd dollarga sotgan. 2015-yil iyulida Aetna Humana'ni sotib olişni e'lon qilgan; AQSH Adliya vazirligi bunga qarşi sudga murojaat qilgan, sudya Jon Bits bitimni taqiqlagan, 2017-yil fevralida kelişuv bekor qilingan. 2018-yilda Humana ikki xususiy kapital fondi bilan birga Kindred Healthcare'ni sotib olişda qatnaşgan va “Kindred at Home” biznesining 40 foiz uluşini qariyb 800 mln dollarga olgan.

Kompaniya asosan AQShda tibbiy suğurta xizmatlarini körsatadi. Rus Vikipediyasiga köra, uning asosiy bölinmalari:

• Retail — individual tibbiy suğurta (Medicare va Medicaid dasturlari doirasida);
• Group — xodimlar va harbiy xizmatçilar uçun jamoaviy suğurta (1996-yilda AQSH Mudofaa vazirligi bilan şartnoma tuzilgan);
• Healthcare Services — soğliqni saqlaş xizmatlari, asosan farmatsevtik ta'minot dasturlari.

1993-yilda taşkil etilgan Humana Military Healthcare Services (HMHS) 1995-yilda birinçi TRICARE şartnomasini olgan va 1996-yilda harbiy nafaqaxörlarga xizmat körsata boşlagan.

• Mijozlar: 22,1 mln (rus Vikipediyasi kirişi); faoliyat bölimida “20 mln dan ortiq”.
• Aylanmaning 83 foizi federal hukumat bilan şartnomalardan keladi.
• Mijozlarning 10,1 foizi Floridada, Texasda 6 foiz, Kentukkida 4,5 foiz.
• 2020-yilda suğurta mukofotlari 74,2 mlrd dollar, suğurta tölovlari 61,6 mlrd dollar, investitsiya daromadi 1,2 mlrd dollar, tibbiy xizmatlardan tuşum 1,8 mlrd dollar.
• 2020-yilda Retail bölinmasi mukofotlari 67,1 mlrd dollar, Group aylanmasi 7,2 mlrd dollar, Healthcare Services aylanmasi 27,4 mlrd dollar.

Rus Vikipediyasiga köra, Kurt Xilsinger 2014-yil boşidan mustaqil boşqaruv raisi (direktorlar kengaşi a'zosi — 2003-yildan), Bryus Brussar esa 2011-yildan prezident va boş ijroçi direktor. 2021-yilda Syuzan Daymond doimiy moliya direktori (CFO) etib tayinlangani e'lon qilingan. 2024-yilda kompaniya xarajatlarni qisqartiriş uçun Humana Building binosini tark etib, xodimlarni Waterside-Clocktower kampusiga jamlaşni rejalaştirgan.