Idil
Hozirgi matn kimniki
- General matn · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Atil→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 132
Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi
+ Idil (Itil, Atil) — 8–10-asrlarda Xazar xoqonligining poytaxti bölgan örta asr şahri. ÖzME'ga köra, u hozirgi [[m:777|Astraxon]] şahridan yuqoriroqda, Idil (Volga) daryosining ikkala qirğoğida va ular örtasidagi kiçik or…
+ ## Nomi
+ Şahar daryo nomi bilan atalgan: qadimgi turkiy xalqlar Volgani Idil yoki Itil deb atagan va bu nom tatar, boşqird, qozoq, çuvaş kabi turkiy tillarda hozirgaça saqlanib qolgan. Inglizça Vikipediyaga köra, ayrim tadqiqotçi…
+ ## Tuzilişi va aholisi
+ Inglizça Vikipediyaga köra, Arab-xazar uruşlaridan keyin Idil xoqonlik poytaxtiga aylangan. Şahar Volga bilan bölingan uç qismdan iborat bölgan: ğarbiy qismida ma'muriy markaz, sud va qöşin joylaşgan; keyinroq qurilgan ş…
+ ÖzME'ga köra, Idilda xazarlar, turklar, slavyanlar va yahudiylar yaşagan; aholi çorvaçilik, dehqonçilik, baliqçilik, hunarmandçilik va savdo bilan şuğullangan. Şaharda xoqon saroyi, ibodatxonalar, maktablar, hammomlar va…
+ ## Vayron bölişi
+ ÖzME'ga köra, Idil 965-yilda Kiyev knyazi Svyatoslav I Igoreviç tomonidan vayron qilingan. Inglizça Vikipediya bu voqeani 968 yoki 969-yilga sanaydi va Ibn Havqal hamda al-Muqaddasiy şaharni bundan keyin ham tilga olgani…
+ ## Qidiruv işlari
+ Inglizça Vikipediyaga köra, 2024-yil holatiga Idilning arxeologik qoldiqlari aniq topilmagan. 2008-yilda rossiyalik arxeolog Astraxondan taxminan 30 km janubi-ğarbdagi Samosdelka qişloği yaqinidagi yodgorlikni Idil qoldi…
- Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabrYozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 4-jild, 52-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 84
Sabab: SI yuklaşi (formasiz)