Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ilmi ta'lif

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Opus 5.5SI 100%
    1. General matn · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: Inglizça Vikipediya: Safi al-Din al-Urmawi→ Tekşirgan: tekşirilmagan · admin yuklaşi · partiya № 142

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Ilmi ta'lif (arabça — «yaratiş ilmi», «tuziş ilmi») — örta asrlar Şarq musiqa nazariyasida musiqa ilmining (ilmi musiqiy) muhim tarmoği bölib, kuy tuzilişi va uni yaratiş qonuniyatlarini örgangan. ÖzME'ga köra, bu soha k…

      + ## Mazmuni

      + ÖzME'ga köra, ilmi ta'lif doirasida bir qator tuşunçalar tahlil qilingan: nağma (alohida musiqiy tovuş), bö'd (ikki tovuş orasidagi masofa, ya'ni interval), jins va jam' (tovuşlarning muayyan tartibdagi birikmalari, tovu…

      + Şunday qilib, ilmi ta'lif hozirgi tuşunçadagi garmoniya, lad nazariyasi, akustika va çolğu asboblarini örganiş (organologiya) kabi bir neça sohani özida birlaştirgan. U musiqani matematik nisbatlar asosida tuşuntiriş an'…

      + ## Namoyandalari

      + ÖzME'ga köra, ilmi ta'lif masalalari [[m:1097|Al-Forobiy]], [[m:1091|Abu Ali ibn Sino]], Safiuddin al-Urmaviy, Mahmud aş-Şeroziy, Muhammad al-Omuliy, Xöja Abdulqodir, Abdurahmon Jomiy, Zaynulobidin al-Husayniy asarlarida…

      + Inglizça Vikipediyaga köra, Forobiy musiqaga bağişlangan «Kitob al-musiqiy al-kabir» («[[m:1615|Musiqa haqida katta kitob]]») asarini yozgan; unda musiqaning falsafiy asoslari, inson ruhiga ta'siri, nutq bilan uyğunlaşuv…

      + Inglizça Vikipediyaga köra, XIII asrda yaşagan Safiuddin al-Urmaviy (taxminan 1216–1294) Bağdodda faoliyat körsatgan musiqaçi va nazariyotçi bölgan. Uning ikki asosiy asari — «Kitob al-advor» va «Risolai Şarafiya» («ta'l…

      + ## Ahamiyati

      + Ilmi ta'lif asarlari Şarq mumtoz musiqasining, jumladan maqomlar tizimining nazariy asosini taşkil etgan. Ularda bayon qilingan qoidalar keyingi asrlardagi musiqa risolalariga ham asos bölib xizmat qilgan.

    2. Mavzu yaratildi · 2026-yil 23-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ manba: ÖzME, 4-jild, 119-b.→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 95

      Sabab: SI yuklaşi (formasiz)