Infantilizm
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Infantilizm (lotinça infantilis — «bolalarça») — katta yoşdagi odamda ilk bolalik davriga xos jismoniy (morfologik va fiziologik) yoki ruhiy xususiyatlarning saqlanib qolişi. Tibbiyotda u alohida kasallik emas, balki turli sabablar bilan yuzaga keladigan klinik sindrom sifatida qaraladi. Sözlaşuv tilida esa «infantil» deb masalalarga sodda, bolalarça yondaşadigan, mustaqil qaror qabul qila olmaydigan kişini ham aytişadi.1
Sabablari
13ÖzME'ga köra, infantilizm tuğma bölişi yoki ösiş davrida orttirilişi mumkin. Unga bolalikda boşdan keçirilgan oğir kasalliklar (masalan, sil, qizamiq), turli zaharlanişlar, içki sekretsiya bezlari va boş miya kasalliklari, qon tomirlaridagi nuqsonlar sabab böladi. Qaysi a'zo yoki tizim yetilmay qolganiga va qanday belgilar bilan namoyon bölişiga qarab infantilizmning bir neça turi farqlanadi.
Jismoniy infantilizm
13ÖzME jismoniy infantilizmning eng yaqqol belgisi sifatida pakanalikni körsatadi: odamning böyi va tana tuzilişi köpinça bola gavdasiga öxşab qoladi. Ikkilamçi jinsiy belgilar, taşqi va içki jinsiy a'zolar ham yetarli rivojlanmaydi. Bunday holatlar köpinça gormonal tizim faoliyatining buzilişi bilan boğliq bölgani uçun endokrinologlar tomonidan davolanadi.
Ruhiy infantilizm
13Rusça Vikipediyada ruhiy infantilizmga alohida e'tibor beriladi. Unga köra, bu — inson ruhiy rivojlanişining keçikişi bölib, xulq-atvori yoşiga mos kelmaydi. Ayniqsa hissiy va iroda sohasi orqada qoladi: odam mustaqil qaror qabul qila olmaydi, uning fikrlari yuzaki va çuqur bölmaydi, bolalarça xislatlar saqlanib qoladi. Bunday belgilar ilk yoşda kam seziladi, şu sababli ruhiy infantilizm haqida odatda maktab va ösmirlik yoşidan boşlab gapiriladi.
Rusça Vikipediya ruhiy infantilizm rivojlanişida ota-onalarning tarbiya uslubi muhim örin tutişini qayd etadi: bolaga haddan taşqari homiylik qilib, unga mustaqil qaror qabul qilişga imkon bermaslik şu holatga olib kelişi mumkin. Bunday bolalarda öqişdan köra öyin va könğilxuşlikka qiziqiş ustun böladi, onaga haddan taşqari boğlanib qoliş, maktab tartib-intizomini qabul qilmaslik kuzatiladi. Bu keyinçalik maktabga va jamiyatga moslaşiş qiyinçiliklariga olib keladi.
Oldini oliş
13ÖzME'ga köra, infantilizmning oldini olişda bolani yoşligidan soğlom tarbiyalaş, yuqumli kasalliklardan saqlaş, töğri ovqatlantiriş, toza havoda köproq böliş, jismoniy tarbiya bilan şuğullantiriş va uning ösiş-rivojlanişini muntazam kuzatib boriş muhim.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Infantilizm // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3266 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAInfantilizm. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3266
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3266
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Инфантилизмru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 4-jild, 229–230-b.manbaa.uz · ÖzME, 4-jild, 229–230-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.