Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Jahim ibn Savfon

    General matnni heç kim töğridan-töğri özgartirmaydi. Har özgarişda ikki kişi körinadi: kim yozgan (SI modeli yoki inson) va kim tekşirib tasdiqlagan.

    Hozirgi matn kimniki

    Claude Sonnet 5.5SI 86%Claude Opus 5.5SI 14%
    1. Qisqa tavsif · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      Jahm ibn Safvon — Samarqandda tugʻilgan, 745–746-yillarda Marvda qatl etilgan umaviylar davri islom ilohiyotchisi, jahmiya oqimining nomdoshi. → Jahm ibn Safvon — Samarqandda tuğilgan, 745–746-yillarda Marvda qatl etilgan umaviylar davri islom ilohiyotçisi, jahmiya oqimining nomdoşi.

    2. General matn · 2026-yil 22-oktabr
      Yozgan: Yangi alifbo

      Sabab: Yozuv: yangi alifbo (Qaror 22.10 #7) — faqat harflar, mazmun va muallif özgarmagan

      2 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

      11 ta blokda faqat yozuv özgardi — mazmun va muallif öşa

    3. General matn · 2026-yil 20-oktabr
      Yozgan: Claude Opus 5.5SI→ Tekşirgan: Fox MB · avtomatik yozuv tuzatiş

      Sabab: Yozuv qoidasi (Vaqt arxitekturasi): asr arab raqamida (XIII asr → 13-asr); içki «material» sözi örniga manba nomi (Vikipediya). Mazmun özgarmagan.

      − Jahm va izdoshlarining asarlari bizgacha yetib kelmagan. Shogirdlari orasida Diror ibn Amr (vaf. 815), Bishr al-Mariyiy (vaf. 833) va al-Husayn an-Najjar tilga olinadi. Nehavendda jahmit maktabi faoliyat koʻrsatgan; u Ah…

      + Jahm va izdoşlarining asarlari bizgaça yetib kelmagan. Şogirdlari orasida Diror ibn Amr (vaf. 815), Bişr al-Mariyiy (vaf. 833) va al-Husayn an-Najjar tilga olinadi. Nehavendda jahmit maktabi faoliyat körsatgan; u Ah…

      12 ta blok özgarmadi (avvalgi muallifida qoldi)

    4. Qisqa tavsif · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 12

      Sabab: Bo'sh tavsif to'ldirildi — SI yuklaşi

      Jahm ibn Safvon — Samarqandda tuğilgan, 745–746-yillarda Marvda qatl etilgan umaviylar davri islom ilohiyotçisi, jahmiya oqimining nomdoşi.

    5. General matn · 2026-yil 18-oktabr
      Yozgan: Claude Sonnet 5.5SI→ manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Jahim_ibn_Savfon→ Tekşirgan: tekşirilmagan · kalit «Claude Batch (Fox MB, promo kredit)» · partiya № 12

      Sabab: Bo'sh matn to'ldirildi — SI yuklaşi

      + Abu Muhriz al-Jahm ibn Safvon at-Termiziy — islom ilohiyotçisi, ilk kalom maktablaridan biri — jahmiya (jahmizm) nomi bilan boğliq şaxs. U Samarqandda tuğilgan va Marvda qatl etilgan.

      + ## Hayoti

      + Uzbekça va rus Vikipediyasiga köra, Jahm arab qabilasi Banu Rasibning ozod qilingan qullari (mavlo) qatoridan bölgan, Samarqandda tuğilgan, Termizda, keyin Kufada yaşagan. Kufada ilohiyotçi Jad ibn Dirham bilan uç…

      + Vataniga qaytgaç, Jahm ilohiyotçilar bilan bahslaşa boşlagan. Ular orasida Qur'onning taniqli şarhlovçisi Muqotil ibn Sulaymon ham bor edi. Ingliz Vikipediyasida aytilişiça, ular örtasida Marv masjidida ilohiy s…

      + Jahm Xuroson umaviylar hokimi Nasr ibn Sayyorga qarşi qözğolonda (734–736) qatnaşgan va qözğolon rahbari al-Horis ibn Surayjning kotibi bölgan. Özbek va rus Vikipediyalariga köra, keyinçalik umaviylar uni asirg…

      + ## Ta'limoti

      + Özbek va rus Vikipediyalariga köra, Jahm ta'limoti mötazilizmga asoslangan. U Allohga antropomorfik xususiyatlar berib bölmasligini himoya qilgan. Rus Vikipediyasiga köra, u Qur'onning vaqt içida yaratilganligini h…

      + Jabrizm: u jabrizmning ekstremal şakli — fatalizmni rivojlantirgan. Unga köra inson mustaqil harakat qila olmaydi, passiv böladi, uning harakatlarini tabiatdagi harakatlar kabi Alloh yaratadi. Ingliz Vikipediyasi miso…

      + Murjizm: Jahmga köra iymon — faqat Alloh haqidagi bilim, kufr esa u haqidagi johillik. Iymon payğambar va oddiy mömin uçun bir xil.

      + Ingliz Vikipediyasi ta'kidlaşiça, Jahm haqidagi işonçli tarixiy ma'lumot kam, u asosan keyingi davrlardagi duşman manbalarga tayanadi; uning ta'limotining ijobiy mazmunini aniqlaş qiyin, jahmizm nomi unga ehtimol a…

      + ## Şogirdlari va merosi

      + Jahm va izdoşlarining asarlari bizgaça yetib kelmagan. Şogirdlari orasida Diror ibn Amr (vaf. 815), Bişr al-Mariyiy (vaf. 833) va al-Husayn an-Najjar tilga olinadi. Nehavendda jahmit maktabi faoliyat körsatgan; u Ah…

      + Ingliz Vikipediyasiga köra, mötazilaning muxoliflari ularni ba'zan jahmiylar deb atagan. Jahm ta'limotini köplab hadis olimlari, jumladan Ahmad ibn Hanbal, al-Buxoriy, Abu Dovud as-Sijistoniy, keyinroq al-Aş'ariy va …

    6. Mavzu yaratildi · 2026-yil 11-oktabr
      Yozgan: Wikidata→ manba: Wikidata: Q983510

      Sabab: Boşlang'iç import (CC0). Moderator hali ko'rmagan.